Uzasadnienie
A. S. ("skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej odrzucenie, wskazując na fakt, że skarżąca nie wyczerpała wszystkich środków administracyjnych w sprawie, tj. nie złożyła zażalenia na bezczynność organu, zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718, dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Dopuszczalność skargi uzależniona jest jednak od wyczerpania środków zaskarżenia, o czym mowa w art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. Na podstawie w art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.).
W związku z ustanowioną w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z pózn. zm, dalej: "k.p.a.") zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, przywołany art. 52 P.p.s.a. wskazuje, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóki postępowanie to się toczy. Ponadto, wynika z niego, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym.
Należy podkreślić, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 k.p.a.). Wniesienie do sądu skargi na bezczynność organu jest więc możliwe wtedy, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., ponieważ zażalenie, o którym mowa w tym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. Warto w tym kontekście wskazać, że z charakteru instytucji bezczynności organu wynika, że inicjatywę w takim postępowaniu powinna wykazać strona dotknięta tą bezczynnością.
W niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna – skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ udzielał stronie wyjaśnień oraz informacji, ustosunkowując się do składanych przez nią skarg i pism, a przede wszystkim decyzją z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. Natomiast zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdził bezzasadność skargi z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie użytkowania ww. budynku, informując jednocześnie skarżącą, że w takim przypadku, gdy skarżąca ponowi skargę bez wskazania nowych okoliczności, organ właściwy do jej rozpoznania będzie mógł podtrzymać poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy, bez zawiadamiania skarżącego. Wreszcie, w wyniku prowadzonej ze skarżącą korespondencji, organ, pismem z dnia [...] marca 2016 r. ponownie poinformował skarżącą, że w postępowaniu skargowym, które zostało wszczęte na jej wniosek, organ nie rozpatruje sprawy merytorycznie i nie wydaje decyzji administracyjnej, kończącej postępowanie.
Postępowanie to jest jednoinstancyjnym postępowaniem uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną organu, tj. poinformowaniem skarżącego, w formie pisemnej, o sposobie załatwienia skargi.
Skoro więc skarżąca nie złożyła zażalenia do organu wyższego stopnia (tu: Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego), czyli nie wyczerpała w niniejszej sprawie trybu poprzedzającego wniesienie do sądu skargi na bezczynność organu, to w świetle cytowanego art. 52 P.p.s.a. stanowi to podstawę do odrzucenia skargi.
Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 orzekł jak w sentencji postanowienia.