Uzasadnienie
Pismem z 27 czerwca 2011 r., D. S. wniosła skargę na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w związku -jak wskazała- z nierozpoznaniem jej odwołania z dnia 16 stycznia 2011 r. od decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 1999 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wyjaśnił, że nie jest właściwy rzeczowo do rozpoznania niniejszej sprawy. Jednocześnie organ wskazał, że pismem z dnia 7 kwietnia 2011 r. przekazał sprawę do rozpatrzenia Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Mając na względzie treść rozpoznawanej skargi na bezczynność oraz wniosek organu o odrzucenie skargi, Sąd w pierwszej kolejności musiał rozważyć, czy jest w sprawie właściwy.
Rozważając powyższe Sąd zauważa, iż stosownie do treści art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne są uprawnione do kontroli działalności organów administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Nadto, w myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje więc -jak wynika z przytoczonego przepisu- między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, ale tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. (art. 3 § 2 pkt 8). Dotyczy to sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Skarga na bezczynność organów przysługuje bowiem tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.), w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tam gdzie wydawane są pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zaznaczyć więc należy, iż skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08, lex nr 552736).
W niniejszej sprawie D. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie nierozpoznania jej odwołania z 16 stycznia 2011 r. od decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2010 r.
Odpowiadając na powyższe odwołanie i późniejsze pismo skarżącej z dnia 14 kwietnia 2011 r., będące wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, Minister Pracy i Polityki Społecznej pismem z 27 lipca 2011 r. poinformował skarżącą, iż jej odwołanie z 16 stycznia 2011 r. zostało przekazane przy piśmie z dnia 7 kwietnia 2011 r. do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Jednocześnie Minister Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnił, że zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm) nadzór Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami nie może dotyczyć spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji indywidualnych.
Dodatkowo Minister Pracy i Polityki Społecznej podał, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. i umorzył postępowanie w pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważa, iż skarga na bezczynność Ministra Pracy i Polityki Społecznej jest niedopuszczalna, gdyż organ ten nie jest uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie wnioskowanym przez skarżącą. Organem właściwym był Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który decyzją z [...] czerwca 2011 r. uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Powyższe potwierdzają akta administracyjne załączone do spawy VII SA/Wa 1744/11, w których m.in. znajduje się decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2011 r. Należy w związku z powyższym stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ, tj. Minister Pracy i Polityki Społecznej nie był zobowiązany do wydania aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uznać skargę za niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.