Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. D.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, polegającą na braku odpowiedzi na petycję z dnia 24 października 2011 r. w sprawie dofinansowania jego działalności kwotą 10 000 zł lub inną kwotą oraz udostępnienia w Pałacu Prezydenckim 3 sal na okres 2 dni. Skarżący zarzucił, iż zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
W odpowiedzi na skargę organ zwrócił się o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Ramy tej kontroli zakreśla przepis art. 3 § 2 tej ustawy stanowiąc, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z mocy art. 3 § 3 w/w ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami.
Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach.
Podkreślić trzeba, iż jak wynika z przytoczonej regulacji prawnej, sądy administracyjne są właściwe w sprawach kontroli działalności administracji publicznej. Przez organy administracji publicznej, stosownie do art. 5 § 2 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), rozumie się natomiast: ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2. Zgodnie z art. 1 pkt 2 k.p.a., Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1, tj. spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie jest organem administracji publicznej, a sprawa zainicjowana pismem skarżącego stanowiącym petycję nie stanowi indywidualnej sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Wyjaśnić trzeba, że w myśl przepisów art. 1 i 2 k.p.a., Kodeks postępowania administracyjnego normuje kilka odrębnych postępowań, wśród nich – postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 pkt 1) oraz odrębnie uregulowane w dziale VIII k.p.a. (art.
2) postępowanie w sprawie skarg i wniosków przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych. Te dwa tryby postępowania są od siebie niezależne, inne są ich cele, w innej formie organ rozpoznaje objęte nimi sprawy, odrębnie też uregulowana jest właściwość organów.
Zgodnie z art. 221 k.p.a. zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami działu VIII k.p.a. Postępowanie w tym trybie nie służy rozstrzyganiu indywidualnych spraw administracyjnych.
Powyższe ma bezpośredni wpływ na ocenę dopuszczalności przedmiotowej skargi na bezczynność. Z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika bowiem, że sądy administracyjne są właściwe w sprawach skarg na bezczynność wyłącznie w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 tego przepisu, do których nie należy bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia petycji.
Z tych przyczyn, przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).