Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 144/12

Uzasadnienie

Pismem z dnia 7 maja 2012 r. R. K. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – w imieniu, którego działa Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
3. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
4. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
5. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
6. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
7. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Ponadto sądy te orzekają w sprawach, w których przepisy ustawy szczególnej przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 p.p.s.a..

Wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne jest jedynie w tym zakresie, w jakim stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Wniesienie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż nie wszystkie sprawy dotyczące relacji o charakterze publicznoprawnym zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Istnieją bowiem od tej zasady wyjątki, mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej. Z treści art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego Kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm), zwanej dalej u.o.s.u.s., która w art. 83 ust. 2 ustanawia regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Wyżej zaprezentowane stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów w dniu 23 marca 2011r. (sygn. akt I UZP 3/10, OSNP 2011/17-18/233), której nadano moc zasady prawnej. Sąd Najwyższy wskazał, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 u.s.u.s. w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Uchwała Sądu Najwyższego jest potwierdzeniem dominującego stanowiska orzecznictwa, iż o właściwości sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych decyduje ich przedmiot, a bez znaczenia pozostaje, czy rozstrzygnięcie nastąpiło w zwyczajnym, czy nadzwyczajnym trybie postępowania.

Oznacza to, że w sprawie bezczynności ZUS w zakresie prawa do świadczenia emerytalnego właściwy w sprawie jest sąd powszechny.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.