Uzasadnienie
Pismami z dnia 7 maja 2012 r. I. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...].
W toku postępowania sądowoadministracyjnego O. Z. Z. P. R.P. w siedzibą w [...] wystąpił z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Związek od 3 lat zajmuje się problemem społecznym, który dotyka przedsiębiorców i ich rodziny w związku z bezprawnym wydawaniem decyzji stwierdzających nie podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu zawierania umów o pracę, o pracę nakładczą oraz umów zlecenia przez ZUS, w celu wymuszenia opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, pomimo opłacania składek z wybranego przez siebie tytułu na ubezpieczenia społeczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 24 § 5, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Przepis art. 25 § 4 ppsa przyznaje natomiast zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
Z powyższych przepisów wynika, że są uczestnicy postępowania sądowego z mocy prawa (§ 1) oraz uczestnicy postępowania dopuszczeni do udziału w postępowaniu przez sąd (§ 2).
Przede wszystkim wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie zbadanie, czy organ pozostaje w bezczynności.
Skargę na bezczynność wnosi do sądu administracyjnego strona, która nie akceptuje stanu polegającego na braku rozstrzygnięcia sprawy administracyjnego przez organ. Stronami postępowania sądowego w takiej sprawie są wyłącznie skarżący i organ administracji. Rozstrzygnięcie sprawy dotyczy tylko strony skarżącej i organu administracji. W postępowaniu tym nie ma miejsca na rozstrzyganie interesów innych osób. Nie dotyczy ono merytorycznych kwestii danej sprawy administracyjnej, a jedynie prawidłowości przebiegu postępowania administracyjnego.
Istotą udziału organizacji społecznej jest zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. A zatem, sąd administracyjny badając zgłoszony w trybie art. 33 § 2 ppsa wniosek o dopuszczenie jej do udziału w sprawie winien sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno-prawne, tj. czy organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego, tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny, do którego została powołana.
Zgodnie z przedłożonym statutem, celem O. Z. Z. P. R.P. w siedzibą w [...] jest reprezentowanie swoich członków wobec władz, organów administracji państwowej i pracodawców. W § 7 ust. 2 zapisano "udzielanie pomocy prawnej, reprezentowanie i podejmowanie interwencji w przypadku konfliktu między członkiem Związku a władzami/organem administracji".
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie działania związku nie mogą mieć znaczenia ani dla celów postępowania sądowego, ani dla interesu ogólnospołecznego, gdyż ich zakres wykazany w statucie obejmuje działania pełnomocnika profesjonalnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym – adwokata, czy radcy prawnego i do tego sprowadzałby się udział związku w niniejszej sprawie. Wykonywanie tych zawodów wiąże się z uzyskaniem odpowiednich uprawnień, a udział tego typu pełnomocników podlega wyraźnie do nich adresowanym przepisom procedury. Dopuszczenie do udziału w sprawie Związku z tak zakreślonymi celami, de facto omijałoby rygory jakim poddani są profesjonalni pełnomocnicy procesowi. Takie obejście przepisów jest niedopuszczalne i stanowi działalność wbrew celom sądownictwa, także wbrew interesowi ogólnospołecznemu, a to nie pozwala na nadanie działaniom Związku cechy uprawniającej do dopuszczenia do udziału w sprawie.
Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.