Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Z. H., jako pełnomocnik J.T. K., wniósł skargę na bezczynność Ministra Gospodarki w zakresie wypłaty odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez organ administracji państwowej na rzecz spadkobiercy H. H. P. – J. T. K.. W skardze zarzucono Ministrowi Gospodarki, iż organ ten nadużywa przepisów ustawy Kodeks cywilny w związku z nowelizacją tej ustawy dokonaną w dniu 17 czerwca 2004 r. przez odesłanie skarżącego na cywilną drogę postępowania sądowego w sprawie dochodzenia odszkodowania, podczas gdy w sprawie odszkodowania zapadły już prawomocne orzeczenia administracyjne. W skardze podkreślono, że w sprawie wysokości odszkodowania zapadły decyzje administracyjne mające powagę rzeczy osądzonej i w związku z tym Minister Gospodarki powinien wypłacić skarżącemu należne odszkodowanie w kwocie 137. 276 zł wraz z odsetkami od dnia 12 maja 2010 r.
W skardze przedstawiono tok postępowania administracyjnego przed Ministrem Gospodarki. Wskazano, iż decyzją Ministra Gospodarki [...] z [...] czerwca 2000 r. stwierdzono, że w stosunku do właścicieli Fabryki [...] nastąpiło niezgodne z prawem działanie władzy publicznej rodzące prawo do odszkodowania. Następnie decyzją z dnia [...] października 2001 r. Minister Gospodarki przyznał odszkodowanie w trybie art. 160 k.p.a. spadkobiercom właścicieli Fabryki [...].
W skardze wskazano, iż w związku z zakończeniem [...] maja 2008 r. postępowania sądowego określającego odszkodowanie za ruchomości fabryczne Fabryki [...] wszczętego w trybie art.160 k.p.a. w związku z decyzją Ministra Gospodarki z [...] października 2001 r. [...]. wystąpiono o wyrównanie wypłaconego odszkodowania. Wartość udziału H. H. z d. P. wymienionej w/w decyzji Ministra Gospodarki, której spadkobiercą jest na dzień dzisiejszy J. T. K., który odziedziczył 67/960 udziału w całości masy spadkowej (o wartości 1 889 965 PLN) wynosi łącznie 137 276 zł i skarżący żąda wypłacenia powyższej kwoty.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o oddalenie skargi. Minister Gospodarki przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że w dniu 12 maja 2010 r. do Ministerstwa Gospodarki wpłynęło pismo Z. H. pełnomocnika J. T. K. w sprawie "wezwania do postępowania polubownego w zakresie wypłaty odszkodowania za poniesioną szkodę rzeczywistą powstałą w wyniku niezgodnego z prawem upaństwowienia Fabryki [...]" w [...] ul. [...]". Następnie pismem z dnia 31 maja 2010 r. (znak: [...])Minister Gospodarki odpowiedział na ww. pismo uznając, że w obecnym stanie prawnym (uchylenie art. 160 k.p.a) i faktycznym (przedawnienie się roszczenia) nie widzi możliwości polubownego załatwienia ww. żądania.
Pismem z dnia 8 czerwca 2010 r. Z. H. wezwał Ministra Gospodarki do podjęcia decyzji wypłaty odszkodowania za poniesioną szkodę rzeczywistą powstałą w wyniku niezgodnego z prawem upaństwowienia Fabryki [...]". W odpowiedzi na powyższe Minister Gospodarki, pismem z dnia 7 lipca 2010 r. wyjaśnił, że roszczenie J. T. K. nie może być uwzględnione ze względu na zmianę stanu prawnego, który w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw w tym zwłaszcza art. 417¹ § 2 Kc przewiduje tylko i wyłącznie tryb sądowy w postaci wystapienia z powództwem do sądu powszechnego. Tym samym skarga J. T. K. z dnia [...] sierpnia 2010 r. na bezczynność Ministra Gospodarki jest w ocenie organu bezprzedmiotowa i niezasadna, albowiem organ nie będąc właściwym w sprawie nie mógł podjąć żadnych czynności, jak również wszcząć postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w przypadkach określonych w pkt 1-4.
W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na bezczynność jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania przez organ terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku niewykonania przez niego obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a., kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, w drodze decyzji administracyjnej.
Obowiązkiem organu jest ustalenie, czy konkretna sprawa jest sprawą indywidualną, czy sprawa ta należy do właściwości organów administracji publicznej lub organów wymienionych w art. 1 pkt 2 k.p.a. i czy jest sprawą podlegającą rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 1 i 3 kpa). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania (pisma, podania, wniosku) organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa).
Biorąc pod uwagę powyższe, po otrzymaniu wniosku skarżącego obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności ustalić treść żądania wniosku oraz podstawę żądania, a po ustaleniu powyższego istnienie lub brak własnych kompetencji organu w rozstrzygnięciu sprawy.
Jeśliby organ uznał, że nie jest właściwym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy to winien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 65 § 1 kpa. jeżeli natomiast ustali, że wniosek dotyczy odszkodowania o którym mowa w art. 4171 § 2 Kc to winien zwrócić wnoszącemu jego wniosek wraz ze stosownym pouczeniem postanowieniem, o którym mowa art. 66 § 3 kpa.
Bowiem zgodnie z art. 66 § 3 K.p.a. w przypadku, gdy podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny - organ, do którego podanie wniesiono - zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Powyższe uzasadnione jest przede wszystkim odrębnością systemu organów orzekających w postępowaniu administracyjnym oraz orzekających w postępowaniu sądowym, jak również odrębnością wymagań formalnych podania i wymagań formalnych pisma procesowego.
W rozpoznawanej sprawie Minister Gospodarki stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy o odszkodowanie wnioskodawca może domagać się jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Organ odpowiadając wnioskodawcy pismem z dnia [...] lipca 2010r., naruszył art. 66 § 3 kpa pozbawiając go możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Wobec powyższych ustaleń należy podnieść, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuję orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w prawnie ustalonym terminie mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończyły postępowania stosownym aktem lub czynnością. Dla dopuszczalności takiej skargi nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.