Uzasadnienie
W. P. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo.
Wskazana skarga wpłynęła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia 10 czerwca 2019 r. skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] o przesłuchanie go w charakterze świadka w drodze pomocy sądowej przed Sądem Rejonowym w M., w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym [...] w W. o sygn. akt [...]. Powyższy wniosek zgodnie z właściwością, na podstawie art. 41a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 52 – dalej jako: "p.u.s.p." został przekazany do [...] Wydziału [...] Sądu Okręgowego [...] w W..
W dniu 9 września 2019 r. Sąd Okręgowy [...] w W. oddalił wniosek skarżącego o przesłuchanie go w charakterze świadka, w drodze pomocy sądowej, przed Sądem Rejonowym w M..
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo z dnia 10 czerwca 2019 r.
Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie jako nienależącej do właściwości sądów administracyjnych.
Skarżący w dniu 25 listopada 2019 r. złożył pismo, w którym wskazał, że podtrzymuje swoją skargę oraz uzupełnił uzasadnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2 - 4 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej jako "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W rozpoznawanej sprawie W. P. zaskarżył bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. w przedmiocie udzielenia informacji na temat odmowy wystosowania odezwy i przesłuchania go w charakterze świadka, w sprawie o sygn. akt [...], przed Sądem Rejonowym w M..
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do określenia, czy sąd administracyjny uprawniony jest do kontrolowania czynności procesowych sądu powszechnego, a także do kontrolowania Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. w zakresie udzielania informacji o sprawach cywilnych stronom postępowania.
Postępowanie dowodowe przed sądem powszechnym, w tym także przesłuchanie w charakterze świadków, jest uregulowane w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. 2019 r., poz. 1460 ze zm. – dalej jako: "k.p.c."). Skarżący, który miał zostać przesłuchany w charakterze świadka, w sprawie o sygn. akt [...], a więc w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym [...] w W.. Złożony w ww. sprawie wniosek z dnia 10 czerwca 2019 r. został rozpoznany przez ww. sąd w trybie przepisów k.p.c.
Przeprowadzanie postepowania dowodowego w sprawach toczących się przed sądem powszechnym jest wyłączną kompetencją sądu orzekającego. W tym przypadku, na podstawie art. 235 k.p.c. sąd orzekający w sprawie przeprowadza postepowanie dowodowe i w tym zakresie może zlecić przeprowadzenie dowodu m.in. innemu sądowi w trybie tzw. "odezwy sądowej". Podjęte czynności na podstawie ww. przepisu k.p.c. podlegają kontroli w trybie i zakresie przewidzianym w k.p.c.
Tym samym sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontrolowania jakichkolwiek czynności procesowych podejmowanych przez sąd powszechny.
Odnosząc się natomiast do braku informacji od Prezesa Sądu Okręgowego [...] w W. na temat odmowy wystosowania odezwy, wskazać należy, że sąd administracyjny także nie jest uprawniony do kontrolowania takich czynności.
Prezes Sądu Okręgowego [...] w W. nie działał w niniejszej sprawie jako organ administracji publicznej. Nie działał nie tylko na podstawie przepisów administracyjnych oraz postępowania administracyjnego, ale nie był zobligowany w niniejszej sprawie do wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że zaskarżona sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Sąd nie jest uprawniony badania zasadności i legalności niepodjętych czynności, które w tym przypadku podlegają kontroli na podstawie przepisów Kodeksu postepowania cywilnego. Tym samym zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Mając powyższa na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.