Uzasadnienie
Pismem z 15 września 2010 r. T. B. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Skarżąca wskazała na wieloletnią zwłokę tego organu w załatwieniu sprawy dotyczącej odprowadzania wód opadowych z posesji przy ul. [...] w [...] i zalewania wodami opadowymi z tej posesji jej nieruchomości. Skarżąca podniosła również, że Burmistrz Miasta i Gminy [...], zobowiązany przez PINB w [...] do dopełnienia określonych obowiązków, uchyla się od ich dopełnienia, a PINB w [...] nie podejmuje żadnych działań egzekucyjnych, do czego ma prawo i obowiązek.
W odpowiedzi na skargę PINB w [...] wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swój wniosek organ podał, że decyzją nr [...] z [...] grudnia 2003 r. nakazał Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] usunięcie w określonym terminie nieprawidłowości zaistniałych w związku z realizacją zabudowy szeregowej przy ul. [...] wraz z modernizacją ul. [...], tj. wykonania systemu odprowadzania wód opadowych z terenu posesji przy ul. [...] w sposób nie powodujący uciążliwości dla użytkowników posesji przy ul. [...], wyprofilowania pobocza ul. [...] na wysokości posesji [...], m.in. w celu odsłonięcia zasypanych fragmentów murowanego ogrodzenia tej posesji, wykonania pionowej izolacji przeciwwodnej ścianki betonowej pod ogrodzenie w granicy ul. [...] i posesji przy ul. [...] w sposób nie ingerujący w teren ww. działki. Pismem z 26 kwietnia 2004 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zawiadomił o wykonaniu nałożonego obowiązku.
Potwierdziła to także -jak wskazał organ- kontrola na gruncie. PINB w [...] podał również, że kolejne wnioski skarżącej w tym przedmiocie, w trybie art. 65 k.p.a. przekazywał do organu właściwego do zbadania sprawy zakłócenia naturalnych stosunków wodnych bądź niekorzystnego przekształcenia terenu.
Na rozprawie w dniu 29 marca 2011 r. do protokołu skarżąca wyjaśniła, iż wnosi skargę na bezczynność PINB w [...] w związku z tym, iż organ ten nie dokonał czynności kontrolnych w trakcie wykonywania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] decyzji tego organu z [...] grudnia 2003 r. Skarżąca wskazała, że decyzja z [...] grudnia 2003 r. nie została wykonana, nie został bowiem wykonany system odprowadzania wód opadowych z terenu posesji przy ul [...] i nie zostało wyprofilowane pobocze ul. [...]. Skarżąca wyjaśniła, iż nie ma wiedzy, czy została wykonana pionowa izolacja ścianki pod ogrodzenie przy ul. [...] i [...]. Podniosła jednocześnie, że nawet jeśli prace te zostały wykonane, to nieskutecznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Rozpoznawana skarga dotyczy -jak sprecyzowała to skarżąca na rozprawie- bezczynności PINB w [...] polegającej na nie wyegzekwowaniu wykonania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] decyzji z [...] grudnia 2003 r. nr [...]. Zatem, skarga w istocie dotyczy bezczynności organu egzekucyjnego - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], polegającej na niepodejmowaniu przez ten organ czynności zmierzających do wyegzekwowania wykonania obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji.
Z uwagi na przedmiot skargi Sąd uznał, iż przed przystąpieniem do merytorycznego jej rozpoznania należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy skarga ta jest dopuszczalna i należy do właściwości sądu administracyjnego.
Rozważając powyższe wskazać trzeba, iż stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), określającego właściwość rzeczową sądów administracyjnych, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Nadto, w myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zatem, z przytoczonych regulacji prawnych wynika, iż kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a (art. 3 § 2 pkt 8). Dotyczy to sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.
Skarga na bezczynność przysługuje m.in. w sprawach, w których wydawane są postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała, by organ pozostawał w zwłoce w wydaniu decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o jakich mowa w pkt 1 - 4 a § 2 art. 3 p.p.s.a. Z treści skargi wynika, że skarżąca domaga się podjęcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który jest jednocześnie organem egzekucyjnym, czynności zmierzających do wyegzekwowania decyzji ostatecznej tego organu. Dlatego też Sąd badając dopuszczalność rozpoznawanej skargi wziął pod uwagę także przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).
Ustawa ta -co wymaga podkreślenia- posiada własne rozwiązania prawne regulujące kwestie bezczynności organu egzekucyjnego. Stosownie do art. 6 § 1 i 1a tej ustawy, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel (podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku) powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (§ 1). Natomiast, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu tych czynności służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia, zaś na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 1a), a w dalszej kolejności - stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. - skarga do sądu administracyjnego.
Wskazanym przepisem art. 6 § 1a wprowadzono samoistną (niezależną od rozwiązania polegającego na skardze na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), możliwość złożenia skargi na bezczynność, polegającą na niepodejmowaniu przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. W przypadku takiej skargi organ wyższego stopnia (odmiennie niż w art. 37 k.p.a.) ma obowiązek ustosunkować się do niej w formie postanowienia, które jest zaskarżalne. Ustawodawca we wskazanej regulacji prawnej wprowadził więc szczególny tryb kwestionowania bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym.
Dostrzegając powyższe stwierdzić należy, iż stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 i pkt 8 p.p.s.a., skarga na bezczynność organu egzekucyjnego (wierzyciela) może dotyczyć jedynie niewydania przez ten organ postanowienia (o charakterze zaskarżalnym, takiego jak przewidziane w ww. art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W świetle treści art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a. oraz art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest zaś dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu egzekucyjnego polegającą na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. W tym zakresie służy skarga do organu wyższego stopnia na zasadzie ww. art. 6.
Skarżąca ze skargi przewidzianej we wskazanym przepisie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie korzystała, a zarzucając PINB w [...] bezczynność wskazała na niewyegzekwowanie obowiązków nałożonych ostatecznym rozstrzygnięciem. Skarżąca powołała się na decyzję PINB w [...] z [...] grudnia 2003 r. i zarzuciła, iż organ ten do dnia dzisiejszego nie wyegzekwował od zobowiązanego - Burmistrza Miasta i Gminy [...] wykonania obowiązków, które tą decyzją na Burmistrza nałożył. Zatem, rozpoznawana skarga na bezczynność nie dotyczy nierozpoznania skargi przewidzianej w ww. art. 6 § 1a (czy też zażalenia od postanowienia wydanego w tym trybie), a w zakresie w jakim została wniesiona nie należy do kognicji sądu administracyjnego.
Tym samym Sąd uznał, iż skarga ta w świetle treści art. 3 § 2 pkt 3 i pkt 8 p.p.s.a. jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.
Jednocześnie Sąd zaznacza, iż skarżącej przysługuje prawo złożenia skargi na bezczynność w sprawie przez nią opisanej (przy założeniu, że jej interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku), jednak ową skargę winna skierować do właściwego organu wyższego stopnia, czyli [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dopiero w sytuacji bezczynności organu w załatwieniu skargi wniesionej w trybie art. 6 § 1a, czy też w przypadku wydania w tym trybie negatywnego rozstrzygnięcia (w obu instancjach, tj. po wyczerpaniu zażalenia), skarżąca może wystąpić ponownie ze skargą (ewentualnie skargą na bezczynność) do sądu administracyjnego.
Z wymienionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.
O zwrocie wpisu Sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.