Uzasadnienie
Skarżący J. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w załatwieniu wniosku z dnia 13 lipca 2010 r. w którym zwrócił się o jednoznaczne "wskazanie do kogo winien zwrócić się Powiatowy Urząd Pracy we W. po otrzymaniu pisma z dnia 17 lipca 2007 r. oraz dnia 3 sierpnia 2007 r. o informację dotyczącą pobieranej renty oraz kto to jest osoba zainteresowana omawiana dwukrotnie w tych pismach".
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że pismem z dnia 20 sierpnia 2010 r. poinformował wnioskodawcę, że przedmiotowy wniosek zostanie rozpoznany po zwrocie akt z Sądu.
Organ dodał, że pismem z dnia 2 września 2010r. poinformował wnioskodawcę, że celem udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 13 lipca 2010 r. zwrócił się do Sądu o wypożyczenie akt, a Sąd Apelacyjny w L. pismem z dnia 30 sierpnia 2010 r. nie wyraził zgody na ich wypożyczenie, z uwagi na złożoną przez niego skargę kasacyjną i toczące się postępowanie międzyinstancyjne. Organ poinformował również, że zajmie stanowisko w sprawie po zakończeniu postępowania sądowego i zwrocie akt emerytalno-rentowych.
Nadmieniono także, że w dniu 31 sierpnia 2010 r. wnioskodawca złożył sprzeciw co do formy i podstawy doręczonego mu pisma z dnia 20 sierpnia 2010 r.
W odpowiedzi na pismo organ pismem z dnia 6 września 2010 r. ponownie poinformował skarżącego, iż wniosek z dnia 13 lipca 2010 r. zostanie rozpatrzony w terminie poźniejszym, tj. po zwrocie akt z Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. H. jest bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie dotyczącej załatwienia wniosku z dnia 13 lipca 2010 r. " o wyjaśnienie – sprecyzowanie własnych dwu pism związanych treścią tegoż wniosku".
Przystępując do rozpoznania sprawy sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie akty i czynności administracyjne wskazane w ustawie.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Należy podkreślić, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.
Podkreślić należy, iż sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zauważyć zatem należy, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżący złożył skargę w trybie działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego zw. dalej k.p.a (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Należy zaznaczyć, że postępowanie skargowo-wnioskowe nie jest postępowaniem zmierzającym do wydania aktu lub czynności, które podlegają kontroli sądowo-administracyjnej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, który podziela Sąd w przedmiotowej sprawie, że czynności niezależnie od formy podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów działu VIII k.p.a, odnoszące się do skarg i wniosków nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 p.p.s.a i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.
Konsekwencją tego jest, że w tym postępowaniu nie przysługuje również skarga na bezczynność (por. wydane w odniesieniu do art. 16 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelny Sądzie Administracyjnym –Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. – zachowujące aktualność w obecnym stanie prawnym: postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r. sygn. akt III SAB 108/99, LEX nr 48017 i postanowienie NSA z dnia 14 września 2004 r. sygn. akt OSK 642/04, LEX nr 160611.)
Reasumując stwierdzić należy, że niniejszej sprawie skarga J. H. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 13 lipca 2010 r. nie podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w katalogu czynności i aktów zawartych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 1-4 i 8 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.