Uzasadnienie
A. B. w dniu 4 sierpnia 2020 r. złożył skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w sprawie pozostawienia bez rozpoznania odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] czerwca 2018 r. o niepełnosprawności M. B..
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od wydania orzeczenia w niniejszej sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że 7 stycznia 2019 r. wniósł ww. odwołanie, a pismem z 8 kwietnia 2019 r organ zawiadomił o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, pomimo że powinien załatwić sprawę niezwłocznie, czyli w przeciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a w sprawach bardziej skomplikowanych, w terminie dwóch miesięcy. Tymczasem skarżący oczekuje rozstrzygnięcia już ponad rok. Ponaglenie też nie przyniosło rezultatu, zatem organ pozostaje w bezczynności.
Według skarżącego, organ przeprowadził formalną analizę sprawy, ale jej nie rozpatrzył, pomimo że zgodnie z art. 104 k.p.a. miał obowiązek załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji i rozstrzygnięcie co do jej istoty w całości lub części.
W odpowiedź na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. (dalej Wojewódzki Zespół) wniósł o jej oddalenie i wskazał, że 7 stycznia 2019 r. do organu powiatowego wpłynęło odwołanie A. B. od ww. orzeczenia, w którym zakwestionował on zaliczenie małoletniej M. B. do osób niepełnosprawnych.
W dniu 14 stycznia 2019 r. akta z odwołaniem wpłynęły do organu wojewódzkiego, a 17 stycznia 2019 r. dokonano analizy odwołania pod względem formalno-prawnym i wstępnej weryfikacji dokumentacji, o której mowa w § 33 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki. Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r.. poz. 2027, ze zm.) oraz określono specjalność Przewodniczącego składu orzekającego.
W dniu 7 lutego 2019 r. wpłynęło pismo A. B., która poinformowała, że ojciec dziecka ma ograniczoną władzę rodzicielską.
Zawiadomieniem z dnia 12 lutego.2019 r. Wojewódzki Zespół poinformował A. i A. B. o braku możliwości rozpatrzenia odwołania w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., podał przyczynę zwłoki i wyznaczył nowy termin na dzień 6 marca 2019 r. oraz pouczył o prawie do złożenia ponaglenia.
Kolejnym zawiadomieniem z tego samego dnia organ wyznaczył termin posiedzenia na 6 marca 2019 r., na którym obecność małoletniej córki stron była obowiązkowa i pouczył, że nieusprawiedliwiona w ciągu 14 dni od daty posiedzenia nieobecność będzie skutkowała pozostawieniem sprawy bez rozpoznania.
W dniu 1 marca 2019 r. wpłynęło oświadczenie A. B. że nie zgadza się z odwołaniem A. B., natomiast aprobuje orzeczenie z 5 czerwca 2018 r., a więc nie czuje się zobowiązana stawić się z córką na posiedzenie.
W dniu posiedzenia – 6 marca 2019 r. małoletnia M. B. wraz z opiekunem prawnym nie stawiła się na posiedzenie i nie wypłynęło usprawiedliwienie nieobecności.
Wobec zaistniałych okoliczności, na podstawie § 7 ust. 5 cyt. rozporządzenia odwołanie A. B. w dniu 8 kwietnia 2019 r. pozostawiono bez rozpoznania, o czym zawiadomiono rodziców, które zostało skutecznie doręczone 12 kwietnia 2019 r. Postępowanie odwoławcze przed zostało zatem zakończone, a akta zwrócone do organu powiatowego.
Organ wskazał ponadto, że na skutek złożonego 16 kwietnia 2020 r. ponaglenia (data wpływu) Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wydał 2czerwca 2020 r. postanowienie, w którym stwierdził że Wojewódzki Zespół nie dopuścił się bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wskazać na wstępie trzeba, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - p.p.s.a.) przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie.
Zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.) Zgodnie zaś z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest poprzedzenie jej ponagleniem skierowanym do właściwego organu.
Skarga złożona w tej sprawie dotyczy bezczynności i jest dopuszczalna, bowiem skarżący uprzednio skierował do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ponaglenie (pismo z 16 kwietnia 2020 r.).
Wyjaśnić zatem należy, że bezczynność organu administracyjnego zachodzi w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli organ nie dopełnił czynności wymienionych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Bezczynność ma zatem miejsce wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w ustawowym terminie, to jest nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia (zob. wyrok NSA z 5 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2936/16). Istotą skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę złożoną w tym przedmiocie bierze pod uwagę wyłącznie to, czy została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić bezczynności. Kluczowe jest zatem ustalenie, czy w danym stanie sprawy na organie spoczywał obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy organ uczynił to w ustawowym terminie, jak również, czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.
Wskazania wymaga ponadto, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada ta ma kluczowe znaczenie dla skuteczności ochrony interesu społecznego i interesu jednostki. Jej realizację gwarantują przepisy określające terminy załatwienia sprawy i środki ochrony przed przewlekłością oraz bezczynnością organów.
Natomiast w myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 ww. przepisu, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do ww. terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Wojewódzki Zespół nie pozostawał w bezczynności. W okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy wywiązał się bowiem z ustawowego obowiązku załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a.
Z akt sprawy wynika, że odwołanie skarżącego od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2018 r. zostało złożone za pośrednictwem organu powiatowego w dniu 7 stycznia 2019 r. i wpłynęło do organu II instancji w dniu 14 stycznia 2019 r. wraz z aktami sprawy. Jak wskazuje organ w dniu 17 stycznia 2019 r. przeprowadzono analizę odwołania pod względem formalno-prawnym i dokonano wstępnej weryfikacji dokumentacji, o której mowa w § 33 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki. Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r.. poz. 2027 ze zm.) oraz określono specjalność Przewodniczącego składu orzekającego.
Pismem z 7 lutego 2019 r. A. B. – matka małoletniej M. B. poinformowała organ, że ojciec dziecka – A. B. ma ograniczoną władzę rodzicielską.
Następnie Wojewódzki Zespół pismem z dnia 12 lutego 2019 r. zawiadomił rodziców małoletniej o braku możliwości rozpatrzenia odwołania w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., podał przyczynę zwłoki i wyznaczył nowy termin na 6 marca 2019 r. i jednocześnie pouczył o prawie do złożenia ponaglenia.
Ponadto w dniu 12 lutego 2019 r. kolejnym zawiadomieniem wyznaczył termin posiedzenia na 6 marca 2019 r. pouczając, że obecność małoletniej córki stron jest obowiązkowa oraz że nieusprawiedliwienie obecności w ciągu 14 dni od wyznaczonej daty posiedzenia spowoduje pozostawienie sprawy bez rozpoznania.
W piśmie z dnia 1 marca 2019 r. matka małoletniej oświadczyła, że nie zgadza się z odwołaniem skarżącego, natomiast zgadza się z orzeczeniem z [...] czerwca 2018 r., a więc nie stawi się z córką na posiedzenie. W konsekwencji na wyznaczone posiedzenie nie stawiła się małoletnia M. B. i jej opiekun prawny.
Z podanych przyczyn odwołanie A.B. organ wojewódzki pozostawił w dniu [...] kwietnia 2019 r. bez rozpoznania, zawiadamiając o tym fakcie w dniu 12 kwietnia rodziców małoletniej. Takie uprawnienie daje organowi § 7 pkt 5 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki. Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, zgodnie z którym niestawienie się osoby zainteresowanej, w wyznaczonym terminie na posiedzeniu o wydanie orzeczenia powoduje pozostawienie sprawy bez rozpoznania. W przypadku gdy niestawienie się, o którym mowa w ust. 5, zostało usprawiedliwione ważnymi przyczynami lub zdarzeniami losowymi w terminie 14 dni od dnia posiedzenia, przewodniczący powiatowego zespołu wyznacza nowy termin rozpatrzenia sprawy.
Nie można było zatem podzielić argumentacji skargi, że Wojewódzki Zespół pozostawał bezczynności.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.