Uzasadnienie
H. H. pismem z dnia 17 lipca 2009r. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej zw. ZUS) wskazując, że wielokrotnie zwracał się o odroczenie płatności należnych z likwidowanego funduszu alimentacyjnego oraz ich umorzenie, jednak do dnia wniesienia skargi żaden z wniosków nie został rozpoznany.
Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub o oddalenie wskazując, że zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992) w szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja alimentów, Prezes ZUS jako likwidator funduszu alimentacyjnego może umorzyć, rozłożyć na raty lub odroczyć terminu płatności należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych lub bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu.
Organ wskazał, że Dyrektor Oddziału ZUS w B., działając w imieniu likwidatora funduszu decyzją z [...] marca 2005r. odmówił umorzenia należności funduszu, od której skarżący złożył odwołanie do Sądu Okręgowego w [...], a następnie apelację do Sądu Apelacyjnego w [...]. Zarówno odwołanie jak i apelacja zostały oddalone. Od decyzji wydanej [...] listopada 2008r. skarżący nie wniósł odwołania do Sądu Okręgowego.
Prezes ZUS wskazał ponadto, że do wniosków złożonych w 2007r. i 2008r. nie dołączono nowej dokumentacji, ani nie przedstawiono nowych okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany stanowiska. Po złożeniu kolejnego wniosku organ wezwał wnioskodawcę do dostarczenia dokumentów o jego sytuacji finansowej i zdrowotnej. W lipcu 2009r. wnioskodawca złożył ponownie wniosek o umorzenie ww. należności, dołączając orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W tej sytuacji, w oparciu o art. 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przed rozpoznaniem sprawy sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega jego kontroli. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Zakres przedmiotowy tej kontroli wyszczególniono w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zw. p.p.s.a., Zgodnie z pkt 8 ww. przepisu sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 ww. artykułu. W punktach 1 - 4 art. 3 § 2 ww. ustawy wymieniono 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Oznacza to, ze skarga na bezczynność jest dopuszczalna jedynie w granicach w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia lub inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej.
Natomiast w niniejszej sprawie H. H. złożył skargę - pozew na bezczynność Prezesa ZUS w przedmiocie odroczenia płatności należności z likwidowanego funduszu alimentacyjnego oraz umorzenie należności, a zatem w trybie art. 68 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.). Wskazać trzeba, że przepis ten w ust. 3 wskazuje wprost, że od decyzji likwidatora, w sprawach określonych w ust. 1, przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Oznacza to, że właściwym do rozpoznania sprawy w przedmiocie bezczynności likwidatora funduszu alimentacyjnego jest Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
W związku z powyższym sąd administracyjny, nie posiadał kognicji do rozpoznania wniesionej skargi. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.,.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji.