Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 listopada 2019 r. (data wpływu do organu), A. P. reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w przedmiocie rozpatrzenia jej skargi wniesionej w dniu 29 listopada 2018 r., a dotyczącej naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o. o. przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej oddalenie, podnosząc m. in., że w dniu [...] kwietnia 2019r. wydał decyzję administracyjną nr [...], stwierdzającą naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Decyzję doręczono przewoźnikowi lotniczemu, natomiast przesyłka adresowana do pełnomocnika skarżących została zwrócona przez operatora pocztowego w dniu 15 maja 2019 r. z adnotacją - zwrot nie podjęto w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie, po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z akt sprawy wynikało, że pasażerowie A. P., M. P. i B. P. reprezentowani przez W. C. wnieśli w dniu 29 listopada 2018 r. skargę do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, domagając się stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o. praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. WE L 46 z 2004, s.1), zwanego "rozporządzeniem (WE) nr 261/2004", w związku z lotem z dnia [...] czerwca 2018 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...].
W dniu 2 stycznia 2019r. pełnomocnik skarżących złożył ponaglenie zarzucając organowi zwłokę w rozpoznaniu sprawy.
Pismem z dnia 7 stycznia 2019 r. Prezes Urzędu zawiadomił strony o wszczęciu postpowania, wezwał przewoźnika lotniczego do przedłożenia dowodów istotnych dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, wyznaczył termin jej załatwienia do dnia 31 marca 2019 r., wskazując na skomplikowany charakter sprawy z uwagi na otwarcie przyśpieszonego postępowania układowego spółki [...]. Następnie Prezes Urzędu zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego i wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 19 kwietnia 2019 r.
Po rozpoznaniu sprawy, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w dniu [...] kwietnia 2019r. wydał decyzję administracyjną nr [...], stwierdzającą naruszenie przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 i zobowiązującą do wypłaty pasażerom odszkodowania.
Decyzja została doręczona przewoźnikowi lotniczemu, natomiast przesyłka adresowana do pełnomocnika pasażerów została zwrócona przez operatora pocztowego w dniu 15 maja 2019 r. z adnotacją - zwrot nie podjęto w terminie.
Odnosząc się do przedstawionego toku sprawy, Sąd stwierdza, że jakkolwiek ponaglenie zostało wniesione przed wydaniem przez organ ww. decyzji i teoretycznie skarga na przewlekłość postępowania byłaby dopuszczalna, to jednak przedmiotowa skarga wniesiona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie już po załatwieniu sprawy przez organ.
W orzecznictwie sądów administracyjnych istniała rozbieżność co do możliwości wniesienia skargi na przewlekłość postępowania po zakończeniu postępowania w sprawie. W niektórych orzeczeniach, sądy administracyjne przyjmowały, że zakończenie postępowania przed wniesieniem skargi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość (np. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 238/15; wyrok NSA z dnia 15 maja 2015 r. I OSK 1329/14), w innych zaś przyjmowano stanowisko odmienne, akcentując konieczność ochrony podmiotów skarżących przez przyznanie im prawa do uzyskania deklaratoryjnego wyroku, który stwierdza dopuszczenie się przez organ zwłoki w rozpoznaniu sprawy (np. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 576/15; wyrok NSA z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 591/15).
W celu usunięcia rozbieżności w orzecznictwie, Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w dniu 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, w której wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Stąd też NSA wskazał, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność oraz przewlekłość prowadzonego postępowania wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Powyższa uchwała nie wskazuje, wprost czy taką skargę należy odrzucić czy też oddalić, jednak Sąd orzekający, uznał że w przedmiotowym stanie faktycznym skarga podlega odrzuceniu. Z akt sprawy wynika, że w dacie jej złożenia nie toczyło się już postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej żądania pasażerów. Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest przymuszenie organu administracji publicznej do załatwienia sprawy w określonym terminie.
Biorąc pod uwagę powyższe, wniesiona skarga na przewlekłość postępowania jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.