Uzasadnienie
A. F. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Udzielając [...] stycznia 2021 r. odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie. Jak wskazał, zarzuty skargi dotyczą "naruszenia praworządności" i "pozostawania w zwłoce" przez pracowników Departamentu Orzecznictwa Nadzoru Budowlanego w GUNB w związku z rozpatrywaniem wniosku skarżącego z [...] sierpnia 2020 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2020 r. znak: [...].
Dalej organ zaznaczył, że sprawa nie mieści się w katalogu spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych, określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2-4 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ administracji publicznej nie wydał w odniesieniu do skarżącego żadnego aktu, który podlegałby kontroli sądowoadministracyjnej. Organ ten, nie prowadził także postępowania w ww. przedmiocie, które podlegałoby kognicji sądów administracyjnych w zakresie badania bezczynności czy przewlekłości prowadzonego postępowania w związku ze złożoną skargą. Złożone przez skarżącego pisma z dnia [...] września i [...] sierpnia 2020 r. stanowią skargi o których mowa w art. 227 k.p.a. a ponadto skarga z [...] grudnia 2020 r. powiela to stanowisko Strony. Z wskazanego zaś powyżej wyliczenia wynika, że kognicji sądu administracyjnego nie podlegają sprawy ze skarg wnoszonych w trybie przepisów działu VIII k.p.a., w tym na podstawie art. 227 k.p.a., wedle którego przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Pogląd ten jest również utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2490/17; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 oraz z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, że skargi wnoszone w trybie art. 227 i nast. k.p.a. są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Natomiast skargi, o których mowa w p.p.s.a., są sformalizowanym środkiem sądowej kontroli przede wszystkim decyzji administracyjnych z punktu widzenia ich zgodności z prawem. Sąd nie rozpatruje natomiast skarg na nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, dostępny j.w.).
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie A. F. przedmiotem skargi uczynił przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z rozpatrywaniem wniosku skarżącego z [...] sierpnia 2020 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2020 r. znak: [...], wniesionej w trybie art. 227 k.p.a. Uznać zatem należało, że sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co w konsekwencji czyni skargę niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu.
Mając powyższa na uwadze, Sąd postanowił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wojciech Sawczuk