Uzasadnienie
W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. ("skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2019 r.
Powyższym pismem skarżąca zwróciła się do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców o interwencję w sprawie eSprawozdania Finansowego.
Odpowiadając w dniu [...] grudnia 2019 r. na ww. skargę Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców wniósł o odrzucenie skargi jako nienależącej do właściwości sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2 - 4 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W rozpoznawanej sprawie W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zaskarżył bezczynność Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2019 r.
Stwierdzić należy, że niniejsza sprawa nie należy do spraw z zakresu administracji publicznej, bowiem Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców nie jest organem administracji publicznej. Jest on natomiast samodzielnym organem ochrony prawa.
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców działa na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 648 ze zm. – dalej u.r.m.ś.p.), która nie przyznaje mu uprawnień władczych.
Rzecznik jest jednoosobowym organem państwowym prawnie umocowanym do działania w imieniu państwa, przy czym umocowanie to ma rangę ustawową. Rzecznik znajduje się w strukturze państwa (aparatu państwowego), ale jest wyodrębniony organizacyjnie.
Całokształt kompetencji Rzecznika świadczy o tym, że nie jest on organem decydującym. Przepisy ustawy nie przyznają mu prawa władczego rozstrzygania spraw w drodze decyzji wiążących inne podmioty. W nauce prawa administracyjnego obok organów decydujących wyróżnia się organy pomocnicze, do których zalicza się organy opiniodawczo-doradcze i organy kontrolne (zob. M. Stahl, Organy administracji, s. 76). Organy pomocnicze nie są uznawane za organy administracji publicznej sensu stricto [J. Zimmermann, Prawo, s. 106; zob. też J. Boć, Pojęcie organu administracji publicznej, w: Prawo administracyjne (red. J. Boć), s. 119; J. Boć, Pojęcie organu administracji państwowej, w: J. Boć, T. Kuta, Prawo administracyjne, s. 58].
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców pod względem zakresu kompetencji bliższy jest organom ochrony prawa, takim jak Rzecznik Praw Obywatelskich albo Rzecznik Praw Dziecka (których w literaturze zalicza się do podmiotów kontrolujących administrację publiczną; zob. J. Zimmermann, Prawo, s. 412–414) niż innym organom państwa, z tą różnicą, że podstaw prawnych ustanowienia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców nie zawarto w Konstytucji RP. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców jest więc pozakonstytucyjnym organem ochrony prawa.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 10 ust. 3 u.r.m.ś.p. Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może podjąć czynności, wskazać wnioskodawcy przysługujące mu prawa i środki działania, przekazać sprawę według właściwości albo odmówić podjęcia czynności.
Rzecznik jako, że nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), ani innym organem państwowym, o którym mowa w art. 1 pkt 2 k.p.a. nie może ani wszcząć ani prowadzić postępowania w trybie przepisów k.p.a. Organ ten nie podejmuje czynności w formie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podkreślić także trzeba, iż żadne obowiązujące przepisy nie przyznają Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców uprawnień władczych, które mogłyby stanowić podstawę do podejmowania działań, które mogłyby stać się przedmiotem skargi w myśl art. 3 § 2 P.p.s.a.
Skoro działania Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców podejmowane na podstawie przepisów ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego, zatem wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna.
Wobec powyższego, Sąd nie jest uprawniony do badania zasadności i legalności niepodjętych czynności. Tym samym zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Mając powyższa na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.