Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 sierpnia 2020 r. (data wpływu do organu), A. C. i A.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w sprawie znak [...], a dotyczącej naruszenia przez przewoźnika lotniczego E. sp. z o. o. z siedzibą w W. przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie, podnosząc m. in., że w dniu [...] czerwca 2020 r. wydał decyzję administracyjną znak [...], stwierdzającą brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Decyzję doręczono przewoźnikowi lotniczemu oraz skarżącym w dniu 12 czerwca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie, po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z akt sprawy wynikało, że skarżący wnieśli w dniu 1 października 2018 r. skargę do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, domagając się stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego E. sp. z o. o. z siedzibą w W. praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. WE L 46 z 2004, s.1), zwanego "rozporządzeniem (WE) nr 261/2004", w związku z lotem z dnia 30 lipca 2018 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie P.([...]) –F. ([...]).
Wyrokiem z dnia 25 marca 2020 r. sygn. akt VII SAB/Wa 252/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania ze skargi A. C. i A. C. na naruszenie przez przewoźnika lotniczego E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. praw pasażerów określonych w rozporządzeniu (WE) nr 261/2004; stwierdził, że bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznał skarżącym A. C.i A. C. od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego sumy pieniężne w kwocie po 500 (pięćset) złotych; w pozostałym zakresie skargi A. C.i A. C.oddala; zasądził od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżących A. C.i A.C. kwoty po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismami z dnia 5 maja 2020 r. J. C. oraz G. B. (strony tego samego postępowania) wnieśli do organu ponaglenie w przedmiotowej sprawie.
Po rozpoznaniu sprawy, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w dniu [...] czerwca 2020r. wydał decyzję administracyjną znak: [...], stwierdzającą brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004.
Decyzja została doręczona skarżącym w dniu 12 czerwca 2020 r.
Odnosząc się do przedstawionego toku sprawy, Sąd stwierdza, że przedmiotowa skarga wniesiona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie już po załatwieniu sprawy przez organ.
W orzecznictwie sądów administracyjnych istniała rozbieżność co do możliwości wniesienia skargi na przewlekłość postępowania po zakończeniu postępowania w sprawie. W niektórych orzeczeniach, sądy administracyjne przyjmowały, że zakończenie postępowania przed wniesieniem skargi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość (np. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 238/15; wyrok NSA z dnia 15 maja 2015 r. I OSK 1329/14), w innych zaś przyjmowano stanowisko odmienne, akcentując konieczność ochrony podmiotów skarżących przez przyznanie im prawa do uzyskania deklaratoryjnego wyroku, który stwierdza dopuszczenie się przez organ zwłoki w rozpoznaniu sprawy (np. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 576/15; wyrok NSA z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 591/15).
W celu usunięcia rozbieżności w orzecznictwie, Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w dniu 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19, w której wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Stąd też NSA wskazał, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność oraz przewlekłość prowadzonego postępowania wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Powyższa uchwała nie wskazuje, wprost czy taką skargę należy odrzucić czy też oddalić, jednak Sąd orzekający, uznał że w przedmiotowym stanie faktycznym skarga podlega odrzuceniu. Z akt sprawy wynika, że w dacie jej złożenia nie toczyło się już postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej żądania pasażerów. Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest przymuszenie organu administracji publicznej do załatwienia sprawy w określonym terminie.
Abstrahując od powyższych rozważań wskazać należy, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2020 r. sygn. akt VII SAB/Wa 252/19, skarżący nie wnieśli ponaglenia do organu. Powołują się na ponaglenia wniesione przez strony tego samego postępowania administracyjnego – tj. J. C. oraz G. B. Akta administracyjne nie zawierają pełnomocnictwa do działania żadnej z powyższych osób w imieniu skarżących. W takiej sytuacji, powoływanie się na ponaglenie wniesione przez inne strony postępowania, nie odniosłoby pożądanego przez skarżących skutku procesowego.
Biorąc pod uwagę powyższe, wniesiona skarga na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
O zwrocie uiszczonych wpisów od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.