Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 stycznia 2023 r. P.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie polegającej na braku rozpoznania odwołania od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 29 września 2021 r.
Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 25 maja 2023 r., przy piśmie z dnia 26 maja 2023 r., skarżący został wezwany do wskazania w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, czy złożył do organu – przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego – ponaglenie w trybie art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej - k.p.a., a jeśli tak, to do nadesłania kopii wniesionego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania.
Jednocześnie zobowiązano organ do wskazania, czy skarżący złożył do organu przed wniesieniem skargi ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 maja 2023 r.
Skarżący w piśmie z dnia 7 czerwca 2023 r. w odpowiedzi na ww. wezwanie złożył wniosek o zobowiązanie organu do nadesłania całości akt sprawy, w których znajduje się ponaglenie, wskazując jednocześnie, że z przyczyn niezależnych nie ma możliwości przedstawienia jego kopii i potwierdzenia nadania. Ewentualnie wniósł o przedłużenie terminu na dostarczenie ponaglenia do 14 dni.
Organ w odpowiedzi na wezwanie wskazał, że skarżący nie występował do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 259 dalej - p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z kolei w myśl art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.).
Jak wynika z uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. dopiero po zmianach tej ustawy dokonanych nowelą kwietniową z 2017 r., uzyskując odmienny znaczeniowo sens. NSA wskazał wprost, że objęte kognicją sądu administracyjnego bezczynność i przewlekłość postępowania stanowią poddane kontroli sądu stany bezczynności lub przewlekłości, zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., których zaistnienie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w indywidualnej sprawie zostały zakwestionowane przez stronę w drodze ponaglenia, w wyniku czego spełniony został określony w p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia skargi. Oznacza to, że a contrario w braku ponaglenia w toku rozpoznawanej sprawy administracyjnej, niedopuszczalne staje się wniesienie skargi w tym przedmiocie.
Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną.
W niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu nie została poprzedzona przez skarżącego ponagleniem. Nadesłane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego akta administracyjne sprawy nie zawierają ponaglenia, wniesionego przez skarżącego. Natomiast w odpowiedzi na skierowane do skarżącego wezwanie Sądu, dotyczące nadesłania ponaglenia poprzedzającego wniesienie skargi, skarżący nie nadesłał jego kopii, ani w terminie 7 dni, ani do dnia wydania niniejszego postanowienia.
Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.