Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 19 marca 2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 30/12

Uzasadnienie

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. K. R. wniosła skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie nierozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] października 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 1994 r., znak: [...] w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązku płacenia składek od dnia [...] lutego 1994 r.

Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania decyzji rozstrzygającej o jej żądaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał jednocześnie, że wniosek skarżącej z dnia [...] października 2011 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 1994 r. został przekazany do właściwego organu, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, pismem z dnia [...] listopada 2011 r., o czym poinformowano skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Ponadto sądy te orzekają w sprawach, w których przepisy ustawy szczególnej przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 p.p.s.a.

Wskazać należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne jest jedynie w tym zakresie, w jakim stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Jak już zostało powiedziane, składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą skarżąca upatruje w niepoznaniu jej wniosku z dnia [...] października 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 1994 r. w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i obowiązku płacenia składek od dnia [...] lutego 1994 r.

Podkreślić należy, że w przypadku decyzji wydawanych w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym (art. 477 ze zn. 8 w zw. z art. 476 § 2 K.p.c.). Oznacza to, że wyłączona została w tych sprawach droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Wynika to z konstytucyjnego modelu sądownictwa, który zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego.

Zgodnie z art. 476 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (...). Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7 z 1998 r., poz. 25 ze zm.) w art. 36 § 3 przewidują, że w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny.

W związku z powyższym uznać należy, iż w przypadku stwierdzenia przez skarżącą jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu organów KRUS, które mogą być uznane za pozostające w bezczynności, zobowiązana była poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym, uregulowanego w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, nie może natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw w drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Na marginesie należy wskazać, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał wniosek skarżącej z dnia [...] października 2011 r. do KRUS jako organu właściwego do jego rozpoznania, o czym poinformował skarżącą.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że skarga K. R. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.