Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 stycznia 2011 r. W. Z. wniósł skargę na opieszałość i bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący wskazał, iż dnia 25 sierpnia 2010 r. złożył do w/w organu skargę na opieszałość i bezczynność podległych mu terenowych organów inspekcji budowlanej, a mianowicie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Wniósł także o dokonanie kontroli funkcjonowania działań terenowego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a mianowicie Prezydenta Miasta [...].
Skarżący zaznaczył, iż przez kilka miesięcy po jego wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął żadnych czynności, do których obligują go zapisy art. 61 § 3 i 4 oraz art. 237 § 1 i art. 244 § 1 k.p.a. Dopiero po przypomnieniu, pismem z dnia 23 grudnia 2010 r. oraz z dnia 5 stycznia 2011 r. zajął stanowisko, uznając, iż skarga jest bezzasadna, nie podejmując przy tym żadnych czynności wobec wniosku o dokonanie kontroli w Wydziale Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta [...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie, z uwagi, iż sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Organ wskazał, iż skarga, o której mowa w art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowo-administracyjnego. Podniósł również, iż skarżący wniósł skargę na bezczynność po udzieleniu przez organ odpowiedzi na podania strony z dnia 25 sierpnia 2010 r., 12 listopada 2010 r. oraz z dnia 7 grudnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) zgodnie, z którą sądy administracyjne, w zakresie swej właściwości, sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.
Z uwagi na przedmiot skargi Sąd uznał, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy należy w pierwszej kolejności ocenić, czy skarga należy do właściwości sądu administracyjnego.
Rozważając powyższe wskazać trzeba, iż kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) określającego właściwość rzeczową sądów administracyjnych, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Nadto, w myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zatem, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a (art. 3 § 2 pkt 8). Dotyczy to sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Skarga na bezczynność organów przysługuje bowiem tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a), w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz tam, gdzie w indywidualnych sprawach wydawane są pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zaznaczyć więc należy, iż zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08, Lex nr 552736).
Nadto, warto dodać, iż skarga na bezczynność organu ma zasadniczo dyscyplinować organ administracji publicznej do wydania indywidualnego aktu administracyjnego kończącego sprawę, otwierając drogę sądowoadministracyjną przez możliwość wniesienia skargi na ten indywidualny akt.
W niniejszej sprawie wniesiona przez skarżącego W. Z. skarga na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wyczerpuje żadnego z kryteriów określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych.
Przedmiot skargi dotyczy bowiem postępowania skargowego prowadzonego w oparciu o przepisy działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 221 – 260 k.p.a.), sąd administracyjny nie jest zaś właściwy do rozpoznawania skarg załatwianych w oparciu o przepisy tego działu. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 (lex nr 557044), wyraźnie wskazał, iż sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania skarg powszechnych jakimi są skargi zawarte w dziale VIII k.p.a., a więc skargi związane z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a.
Z tego też względu przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.