Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 29 lutego 2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 35/12

Uzasadnienie

Pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. K. R. i R. R. wnieśli skargę na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego polegającą na nie rozpoznaniu wniosku z dnia 25 maja 2011 r. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego O/R w [...] z dnia [...] sygn. akt: [...] w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i ustaleniu składki z tego tytułu w kwocie 951,20 zł plus odsetki za zwłokę 630,68 zł za okres od 2005/02 do 2006/01 w związku z podleganiem w tym okresie obowiązkowemu ubezpieczeniu rolniczemu.

Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezesa KRUS w [...] do wydania w ciągu czternastu dni od otrzymania wyroku decyzji rozstrzygającej ich żądanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, iż w niniejszej sprawie przedstawiona przez skarżących sytuacja nie miała miejsca, a stan sprawy przedstawiał się następująco:

1. 1) W dniu 01.06.2011r. do Centrali KRUS - Biura Ubezpieczeń wpłynęło 7 wniosków Państwa K. i R. R. z dnia:
2. 2) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z dnia [...] sygn. akt [...],
3. 3) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...],
4. 4) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...],
5. 5) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. [...],
6. 6) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...],
7. 7) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...],
8. 8) [...] o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] z [...] sygn. akt [...].

Organ dodał, iż powoływane przez skarżącą numery spraw ww. wnioskach numer od [...] do [...] nie dotyczą wydanych przez Kasę decyzji, lecz są to numery tytułów wykonawczych realizowanych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...].

Organ wyjaśnił, iż w dniu 03.06.2011r. Biuro Ubezpieczeń przekazało powyższe wnioski do Oddziału Regionalnego KRUS w [...] celem udzielenia odpowiedzi zainteresowanej zgodnie z właściwością. Pismami z dnia 14.06.2011 r. Oddział Regionalny KRUS w [...] udzielił zainteresowanym odpowiedzi na przedmiotowe wnioski. W odpowiedziach tych stwierdził brak podstaw do pozytywnego ich załatwienia, z uwagi na powoływanie się przez Państwa R. na nieistniejące decyzje.

W dniu 03.08.2011r. od K. R. wpłynęły m.in. wnioski o podanie przyczyny zwłoki i wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy dotyczące wymienionych na wstępie wniosków. W dniu 19.08.2011 r. Biuro udzieliło odpowiedzi zainteresowanej informując, iż sprawy zostały przekazane do Oddziału Regionalnego KRUS w [...] celem załatwienia zgodnie z właściwością.

W dniu 29.09.2011 r. od zainteresowanej wpłynęło pismo o umorzenie sprawy dotyczącej [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], uzasadnione tym, że nie ubiegała się ona o wydanie decyzji w tej sprawie i że wniosku w tej sprawie nie złożyła.

Organ wskazał, iż z uwagi na to, że poprzednie wnioski zostały przekazane Oddziałowi Regionalnemu KRUS w [...] celem udzielenia odpowiedzi również pismo z dnia 29.09.2011 r. zostało przekazane do Oddziału Regionalnego KRUS w [...] celem załatwienia zgodnie z właściwością.

W dniu 28 grudnia 2011 r. od K. i R. R. wpłynął kolejny wniosek z dnia 20.12.2011 r. o wstrzymanie wykonalności postanowienia znak sprawy: [...] z dnia [...] w uzasadnieniu którego skarżący powołali się na wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. Organ zaznaczył, że udzielił skarżącym wyjaśnień w tej kwestii pismem z dnia [...] znak: [...].

Przedstawiony stan sprawy, w ocenie organu potwierdza, iż nie sposób zgodzić się z zarzutami skarżących dotyczącymi pozostawania w bezczynności przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Ponadto sądy te orzekają w sprawach, w których przepisy ustawy szczególnej przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 powołanej wyżej ustawy.

Wskazać należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne jest jedynie w tym zakresie, w jakim stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Jak już zostało powiedziane, składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność, w której według skarżących pozostaje Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, poprzez nierozpoznanie żądania z dnia 25 maja 2011 r. dotyczącego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego w [...] z dnia [...] sygn. akt: [...] w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i ustaleniu składki z tego tytułu.

Podkreślić należy, że w przypadku decyzji wydawanych w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym /art. 477 ze zn. 8 w zw. z art. 476 § 2 K.p.c./. Oznacza to, że wyłączona została w tych sprawach droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Wynika to z konstytucyjnego modelu sądownictwa, który zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego.

Zgodnie z art. 476 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (...). Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7 z 1998 r., poz. 25 ze zm.) w art. 36 § 3 przewidują, że w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny.

W związku z powyższym uznać należy, iż w przypadku stwierdzenia przez skarżących jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu organów KRUS, które mogą być uznane za bezczynność, zobowiązani są oni poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym, uregulowanego w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, nie mogą natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw w drodze postępowania sądowoadministracyjnego.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że skarga K.R. i R. R. na bezczynność Prezesa KRUS jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.