Uzasadnienie
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. zawiadomił stronę o pozostawieniu, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., bez rozpoznania zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r., podpisanym przez adwokat [...], jako zażalająca się została wskazana "[...] " sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Wbrew informacji zawartej w treści zażalenia pismo to nie zawierało załączników. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., l.dz. [...] wezwał do usunięcia braków formalnych ww. podania, poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego umocowanie adwokat [...] do występowania w sprawie, pod rygorem pozostawienia przedmiotowego podania bez rozpoznania. W dniu 21 grudnia 2015 r. do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wpłynęło pismo adwokat [...], przesyłające odpis pełnomocnictwa udzielonego przez [...].
Organ stwierdził, że wnosząca zażalenie to spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc osoba prawna. Zgodnie z art. 30 § 3 k.p.a. strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Ponadto, jak wynika z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 k.p.a.). Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (§ 2). Pełnomocnik obowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (§ 3).
W świetle przedstawionych unormowań odwołanie wniesione przez stronę będącą osobą prawną powinno być podpisane albo przez przedstawiciela tej osoby albo przez pełnomocnika jeżeli został ustanowiony. Zasady reprezentacji oraz osoby uprawnione do składania oświadczeń woli w imieniu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) - KSH. W myśl art. 201 § 1 KSH, spółkę reprezentuje zarząd. Jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (art. 205 § 1 KSH). Wykazanie uprawnienia do składania oświadczeń woli w imieniu spółki następuje na podstawie aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, który zawiera dane co do sposobu reprezentacji spółki.
Organ w świetle opisanych powyżej wskazań ocenił, że nadesłane przez adwokat [...], pełnomocnictwa udzielone przez [...] bez wykazania, że działa w imieniu osoby prawnej, oraz dokumentu wskazującego na takie uprawnienie nie stanowi skutecznego uzupełnienia braków formalnych zażalenia.
Skargę do tutejszego Sądu na bezczynność organu – Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego polegającą na pozostawieniu w dniu [...] stycznia 2016 r. bez rozpoznania ww. zażalenia wniosła [...]sp. z o.o. (obecnie U[...] Sp. Z o.o. z siedzibą w [...] w likwidacji).
Skarżąca spółka zarzuciła organowi drugiej instancji: naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie prawidłowego wezwania pełnomocnika spółki do usunięcia braku formalnego złożonego zażalenia oraz zaniechanie wezwania skarżącej spółki do potwierdzenia czynności zdziałanych przez nieprawidłowo (wedle organu) umocowanego pełnomocnika. Na postawie przepisu art. 149 p.p.s.a. wniesiono o stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, o zobowiązanie organu do rozpoznania zażalenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.
Skarżąca spółka wskazała, że po wezwaniu przez organ drugiej instancji pełnomocnik, w wyznaczonym terminie, przesłał odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Tym samym organ nie miał prawa zastosować rygoru przewidzianego w przepisie art. 64 § 2 k.p.a. z powodu nieusunięcia braku w terminie, bowiem organ wcześniej nie wzywał pełnomocnika do nadesłania odpisu z KRS spółki, strona nie może zaś domyślać się, jaki konkretnie dokument organ miał na myśli. Wezwanie do uzupełnienia braków wystosowane przez organ na podstawie art 64 § 2 k.p.a. nie może być jedynie formalnym zabiegiem technicznym, musi wskazywać na rodzaj braku i dawać strome możliwość jego usunięcia. Surowy rygor pozostawienia sprawy bez rozpoznania powinien być dodatkową okolicznością, która nakłada na organ konieczność szczegółowego i wyczerpującego formułowania wezwania do usunięcia braków(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2014 r. w sprawie II GSK 1976/12).
Ponadto, zdaniem skarżącej, organ winien wezwać stronę do potwierdzenia czynności zdziałanych przez pełnomocnika, a dopiero po bezskutecznym upływie terminu, stwierdzić niedopuszczalność zażalenia w formie postanowienia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie II SA/Rz 101/14). Wad pełnomocnictwa, czy niedostatecznego określenia zakresu umocowania, nie można utożsamiać z wadami wniosku, o których mowa w art. 64 § 2 k.p.a. W przypadku, gdy wady pełnomocnictwa czynią niemożliwym działanie pełnomocnika, to organ winien zwrócić się do wnioskodawcy o potwierdzenie czynności dokonanych przez pełnomocnika w wyznaczonym terminie, a dopiero po upływie terminu, w którym strona nie potwierdziła czynności pełnomocnika dokonanych w jej imieniu, daje organowi możliwość pozostawienie winsoku bez rozpoznania na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, a na etapie postępowania przed organem II instancji wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania zażalenia stosownie do art. 134 k.p.a.
Skarżąca spółka podniosła, że pozostawienie zażalenia bez rozpoznania stanowi bezczynność organu i po wyczerpaniu środków zaskarżenia, przysługuje skarżącemu prawo wniesienia skargi do sądu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. w sprawie I OPS 2/13). Spółka wezwała uprzednio organ do usunięcia naruszenia prawa, na co nie uzyskał żadnej odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko co do prawidłowości pozostawienia bez rozpoznania przedmiotowego w sprawie zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 przywołanej ustawy, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1 - 4a.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Strona prawidłowo dochodzi ochrony praw w związku z pozostawieniem jej zażalenia bez rozpoznania w drodze skargi na bezczynność organu.
Sąd stwierdza, że organ pozostaje w bezczynności i w związku z tym konieczne było podjęcie orzeczenia jak w sentencji wyroku.
Powodem pozostawienia podania bez rozpoznania było nieuzupełnienie braków formalnych zażalenia tj. dokumentów wykazujących umocowanie do występowania w sprawie w imieniu skarżącej spółki.
Sąd stwierdza, że nie jest uzasadniona teza skargi co do tego, że pełnomocnik wezwany do przedłożenia dokumentów na okoliczność jego umocowania do reprezentowania spółki miał mieć szczegółowo te dokumenty opisane. Organ zwracał się bowiem do pełnomocnika profesjonalnego, którego kwalifikacje tego nie uzasadniają. Reprezentując spółkę powinien wiedzieć o konieczności złożenia obok dokumentu udzielenia mu pełnomocnictwa także dokumentu określającego uprawnienia do reprezentowania spółki, w tym udzielania pełnomocnictw.
Zdaniem Sądu, brak uzupełnienia pełnomocnictwa nakazuje jednak przyjęcie, że złożono niepodpisane zażalenie. To zaś powinno skutkować zwróceniem się w tym przedmiocie bezpośrednio do żalącej się spółki. Dopiero zaś po bezskutecznym upływie zakreślanego jej terminu, możliwe było dokonanie oceny wpływu braków złożonego zażalenia na jego rozpoznania.
Pozostawienie zażalenia bez rozpoznania na tym etapie sprawy niniejszej było nieuzasadnione i musi skutkować oceną, że organ pozostaje w bezczynności, choć ta nie miała charakteru rażącego.
Kierując się powyższą argumentacją, organ rozpozna zażalenie bez zbędnej zwłoki, przy czym jak wynika ze stanu sprawy najpierw pod kątem jego formalnej dopuszczalności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 149 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).