Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 7 października 2011 r., sygn. akt VII SAB/Wa 36/11

Uzasadnienie

Pismem z dnia 2 listopada 2010 r. H. H. wniósł skargę na opieszałość i przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie uznania całkowitej niezdolności do pracy, oraz przyznania dodatku pielęgnacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) zgodnie, z którą sądy administracyjne, w zakresie swej właściwości, sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.

Z uwagi na przedmiot skargi Sąd uznał, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy należy w pierwszej kolejności ocenić, czy skarga należy do właściwości sądu administracyjnego.

Art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej, które mogą być przedmiotem skargi. Stosownie do treści tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż nie wszystkie sprawy dotyczące relacji o charakterze administracyjnym (publicznoprawnym) zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Istnieją bowiem od tej zasady wyjątki, mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej.

Z treści art. 180 § 1 k.p.a. wynika, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach.

Takimi szczególnymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwana dalej u.o.s.u.s.), która w art. 83 ust. 2 ustanawia regułę zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ rentowy w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W ustawie tej zawarta jest także regulacja odnosząca się do bezczynności organów.

Zgodnie z brzmieniem art. 83 ust. 2 u.o.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie zaś z ust. 3 powołanego przepisu odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku lub innego roszczenia.

Kwestie właściwego sądu reguluje Kodeks postępowania cywilnego, który w art. 4778 § 1 wskazuje, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych, właściwy jest sąd okręgowy.

Oceniając przedmiot zaskarżenia z punktu widzenia powołanych przepisów należy wskazać, iż skarga H. H., nie należy do kognicji sądów administracyjnych.

W odniesieniu do decyzji wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a taką jest sprawa w przedmiocie uznania całkowitej niezdolności do pracy oraz przyznania dodatku pielęgnacyjnego, oraz orzekania w zakresie bezczynności organów, co do zasady właściwy będzie sąd powszechny.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.