Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. J. S., dalej skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] w przedmiocie usunięcia wad instalacji wodnej, elektrycznej i gazowej w budynku przy ul. [...] w W..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W wykonaniu zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2019 r. wezwano skarżącą do wykazania, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., czy przed wniesieniem skargi z dnia [...] lutego 2019 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] skarżąca złożyła ponaglenie do organu, w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), i nadesłanie odpisu ponaglenia.
W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r., skarżąca wyjaśniła, że nie złożyła wcześniej ponaglenia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] ani do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego, ponieważ nie wiedziała, że taka możliwość istnieje. Skarżącą poddała, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. wysłała pocztą ponaglenie zarówno do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] oraz do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
W przypadku bezczynności organu strona winna przed wniesieniem skargi skorzystać z regulacji przewidzianej w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej k.p.a. zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
- 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
W myśl § 2 ww. przepisu, ponaglenie zawiera uzasadnienie. Stosownie do § 3 powyższego przepisu, ponaglenie wnosi się:
- 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Na podstawie art. 37 § 4 k.p.a., organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Odpisy mogą zostać sporządzone w formie dokumentu elektronicznego. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego. Stosownie do § 5 ww. przepisu, organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania.
Wskazać zatem należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania musi być, w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., poprzedzona środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.
Zatem, warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Regulacja zawarta w tym przepisie ma na celu zwalczanie bezczynności organu w merytorycznym załatwieniu sprawy zawisłej przed tym organem. Ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Służy ono jedynie zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 k.p.a.). Stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter incydentalny (wpadkowy), nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie.
Niezależnie zatem od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu, strona może wnieść skargę na bezczynność organu. Z tych też względów, złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. stanowi wyłącznie warunek formalny do wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W sprawach przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia ponaglenia, złożonego w trybie art. 37 k.p.a., ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie takiego ponaglenia wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego.
Z pisma skarżącej z dnia [...] kwietnia 2019 r. wynika, że skarżąca przed wniesieniem niniejszej skargi na bezczynność organu nie wyczerpała środków zaskarżenia wynikających z art. 37 § 1 k.p.a., bowiem przed złożeniem skargi do tut. Sądu nie wniosła ponaglenia do organu.
Wyjaśnić jednocześnie należy, że ponaglenie wysłane pocztą dniu [...] kwietnia 2019 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] oraz do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego nie może zostać uznane za skuteczne wyczerpanie przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia, bowiem ponaglenie z dnia [...] kwietnia 2019 r. zostało złożone po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność zaskarżonego organu, po wezwaniu Sądu z dnia [...] kwietnia 2019 r.
W konsekwencji stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżąca przed wniesieniem skargi do Sądu nie wyczerpała środków zaskarżenia wynikających z treści art. 37 § 1 k.p.a., bowiem przed wniesieniem skargi do tut. Sądu nie złożyła ponaglenia do organu.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Do przyczyn tych zalicza się m.in. sytuację, gdy skarga została wniesiona bez uprzedniego wyczerpania zaskarżenia na drodze administracyjnej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.