Uzasadnienie
W skardze z dnia 17 maja 2004 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T.S. skarżył się na bezczynność i zaniechanie działań przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]
Odniesieniu do przedmiotowej skargi należy wskazać, że tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] stycznia 1996 r. znak [...] wydanym przez zastępcę Kierownika Urzędu działającego z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Tym tytułem wykonawczym B.B. zobowiązany został do doprowadzenia zrealizowanego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę nr [...] wydanym przez Burmistrza Miasta [...].
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. zastępca Kierownika Urzędu działającego z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] zostało zastosowane wykonanie zastępcze co do obowiązku objętego wyżej wymienionym tytułem wykonawczym. Tym orzeczeniem na zobowiązanego nałożono obowiązek wpłacenia 3000 zł oraz pouczone, że w przypadku niewpłacenia kwoty zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnej.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. znak [...]wydanym przez zastępcę Dyrektora Wydziału Nadzoru Architektoniczno-Budowlanego działającego z upoważnienia Wojewody [...] utrzymano w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. wyżej opisane.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 stycznia 1999 r. (powołanym przez skarżącego) oddalił skargę B.B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r.
W dniu 27 maja 1999 r. akta przedmiotowej sprawy wpłynęły do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z dnia 12 stycznia 2004 r. i z dnia 26 lutego 2004 r. wystąpił do Urzędu Miasta [...] Biuro Polityki Finansowej o udzielenie odpowiedzi, czy B. B. dokonał wpłaty zaliczki na wykonanie zastępcze i o ewentualne przesłanie wpłaconej zaliczki na konto Starostwa Powiatowego w [...].
Następnie pismem z dnia 30 marca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] kolejny raz wystąpił do w/w urzędu zwracając się dodatkowo o przyznanie funduszu celowego na wykonanie zastępcze rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podniósł, że organ nie posiada środków, które mógłby przeznaczyć na przedmiotowe wykonanie zastępcze.
Sąd ustalił, że T.S. skargę na przewlekłość postępowania złożył do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie. O skardze organ ten poinformował [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który zaś nie wydał orzeczenia w przedmiocie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przesłanką dopuszczalności postępowania w odniesieniu do skargi na bezczynność organu jest obowiązek skarżącego by przed wniesieniem skargi wyczerpał środki prawne przewidziane w przepisie art. 37 kpa.
Temu obowiązkowi, co wynika z powyższych ustaleń, skarżący zadośćuczynił.
Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne w badanej sprawie prowadzone było z obrazą podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasady praworządności (art. 6 i 7 kpa) zgodnie z którą organ działa na podstawie i w granicach prawa zasady szybkiego rozstrzygnięcia sprawy (art. 12 kpa), oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa).
Zgodnie z opisanym wyżej postanowieniem z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym zastosowano tryb wykonania zastępczego.
Po zakończeniu postępowania odwoławczego związanego z w/w postanowieniem – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 27 maja 1999 r. otrzymał akta sprawy celem prowadzenia egzekucji. Organ nie podjął żadnych czynności przez ponad cztery lata. W styczniu, lutym i marcu 2003 roku organ ograniczył się do wystąpień do Urzędu Miasta [...] – Biura Polityki Finansowej celem ustalenia, czy od zobowiązanego wpłynęły zaliczki na wykonanie zastępcze.
Zdaniem Sądu, organ administracyjny jest w bezczynności, nie tylko wtedy gdy nie podejmuje merytorycznych rozstrzygnięć, ale także wtedy gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pozostawał w bezczynności, bowiem od lat nie prowadził skutecznego postępowania i nie doprowadził do realizacji czynności egzekucyjnych przewidzianych prawem.
Organ nie może zasłaniać się brakiem odpowiedzi z Urzędu [...] Biura Polityki Finansowej, co do kwestii wpłaty zaliczki przez zobowiązanego. Skoro brak było odpowiedzi, należało powiadomić o tym przełożonych Biura, czy wreszcie zwyczajnie skierować tam swojego pracownika, który poczyniłby na miejscu ustalenia, którymi organ był zainteresowany.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym z dnia 17 czerwca 1966 r. (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.) w dziale III - egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym, w rozdziale 3 - wykonanie zastępcze, określa czynności organu egzekucyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zignorował te przepisy, bezpodstawnie powołując się, że jego brak działania wynika z braku środków na wykonanie zastępcze. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 w/w ustawy po zakończeniu czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego organ doręcza zobowiązanemu wykaz kosztów wykonania zastępczego z wezwaniem do uiszczenia na ich pokrycie odpowiedniej kwoty i z uprzedzeniem, że w razie nieuiszczenia zostanie ta należność ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, zatem możliwe jest przeprowadzenie wykonania zastępczego nawet bez zaliczki od zobowiązanego.
W niniejszej sprawie zobowiązany zgodnie z przepisem art. 128 w/w ustawy został wezwany do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego.
W przypadku gdy zobowiązany nie wpłacił w/w zaliczki organ egzekucyjny ma obowiązek wszcząć egzekucję tej należności.
Tak więc organ egzekucyjny powinien był ustalić skutecznie, czy zobowiązany wpłacił zaliczkę a w przypadku jej braku wszcząć wobec niego egzekucję. Organ powinien również poczynić ustalenia jakie środki finansowe wiążą się z wykonaniem zastępczym, które co należy podkreślić dotyczy rozbiórki prostego obiektu – budynku gospodarczego, kto może podjąć się i na jakich warunkach wykonania. Może okazać się bowiem, że znajdzie się wykonawca, który podejmie czynności bez zaliczki świadomy tego, że zwrot kosztów zostanie ściągnięty w toku egzekucji administracyjnej.
Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł jak w sentencji (zakreślając organowi termin ostatecznego wykonania zastępczego w realnym okresie) – w trybie art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 35 i następny kpa.
Dodatkowo Sąd poucza skarżącego w trybie art. 6 w zw. z art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w razie niewykonania niniejszego wyroku, po uprzednim pisemnym wezwaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], skarżący może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.