Uzasadnienie
Skarżący I. W.i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania jest skarga dotycząca bezczynności organu wojewódzkiego.
W ocenie strony skarżącej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podjął czynności przewidzianych prawem w związku ze złożoną skargą na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Skarżący bowiem w dniu 17 listopada 2008r. złożył skargę na przewlekłość postępowania, pomimo to organ wojewódzki nie podjął czynności wyjaśniających. Dopiero w dniu 3 marca 2009r. organ zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o przekazanie informacji dotyczących rozpoznania wniosku skarżącego.
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.): § 1. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a)(1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) (2) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Należy podkreślić, że stosownie do powołanego przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ww. ustawy skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, i gdy nie ma specjalnej podstawy do zaskarżenia bezczynności organu do sądu powszechnego.
[...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego otrzymując "skargę na przewlekłość postępowania" prawidłowo potraktował ją jako zażalenie wniesione na podstawie art. 37 § 1 kpa, zgodnie z którym, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ wymieniony w § 1 uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (§ 2).
Oznacza to, iż rozpoznanie takiego zażalenia nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności nadzorczej, która gdyby nawet została ujęta w formę postanowienia, nie mogłaby być zaskarżona do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2001 r. ISAB 177/01 LEX nr 84483). Postępowanie prowadzone wskutek wniesienia zażalenia na podstawie art. 37 § 1 kpa nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, a jeżeli po jego rozpatrzeniu jest wydane postanowienie, to ma ono charakter incydentalny (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10.10.07r., II SAB/Wa 66/07).
Natomiast wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego określonego w art. 37 k.p.a. warunkuje wniesienie skargi na bezczynność, ale na bezczynność organu I instancji, a nie organu wyższego stopnia, do którego wniesiono zażalenie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, C.H. Beck, wyd. 8, W-wa 2006).
O bezczynności organu możemy mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowana w sprawie indywidualnej, jest skierowana do oznaczonego podmiotu dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (wyrok WSA z 20.09.2006 r., II SA/Ol 456/06).
Przedmiot skargi w niniejszej sprawie, jako nieobjętej zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez sąd, a to oznacza, że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Podnieść ponadto należy, iż skarga na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podlega również odrzuceniu z innej przyczyny. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W przypadku bezczynności organu administracji takim środkiem zaskarżenia jest przewidziane w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa złożone do organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie strona skarżąca, skarżąc bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego winna była wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia, którym w tym przypadku jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Skarga na bezczynność organu administracji, bez wcześniejszego środka w postaci zażalenia do organu wyższej instancji nad organem właściwym do załatwienia sprawy jest niedopuszczalna i z mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 1 pkt 6 ww. ustawy orzekł jak w sentencji.