Uzasadnienie
VII SAB/WA 71/06
Pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. skierowanym do Ministra Zdrowia, Społeczna K. [...]wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie wpisania leku [...] na listę leków refundowanych.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż celami statutowymi stowarzyszenia są między innymi: niesienie pomocy w sytuacjach zagrożenia życia, zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska, przeciwdziałanie zagrożeniom życia, zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska, niesienie pomocy osobom niepełnosprawnym, a lek [...] jest jednym z najskuteczniejszych leków przeciw padaczce, stosowanych na świecie. Okoliczności te miały wykazać zasadność złożonego wniosku. Ponadto wskazano, iż za udziałem Sieci Ratunkowej w postępowaniu przemawia słuszny interes społeczny oraz interes chorych na padaczkę członków tej organizacji.
W dniu [...] lipca 2006 r. Społeczna K. [...]skierowała do Ministra Zdrowia pismo, w którym podniosła, iż od [...] kwietnia 2006 r. nie otrzymała od organu żadnej informacji, a upłynęły już wszelkie ustawowe terminy, w których organ był zobowiązany do załatwienia sprawy. Dlatego też strona skarżąca wniosła o niezwłoczne podjęcie postępowania w sprawie dopuszczenia do udziału, w tym także o wskazanie terminu jej załatwienia.
W piśmie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2006 r. skierowanym do Społecznej K. [...]wskazano, iż w trakcie prac legislacyjnych nad projektami rozporządzeń dotyczących leków refundowanych wzięto pod uwagę zainteresowanie Społecznej K. [...], jednakże prowadzone prace dotyczyły jedynie zmian cenowo-limitowych, nie zaś wpisywania nowych produktów do wykazu leków refundowanych.
Skargę na bezczynność Ministra Zdrowia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Społeczna K. [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra Zdrowia do niezwłocznego wydania decyzji w sprawie dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym wpisania produktu leczniczego [...] na listę produktów leczniczych refundowanych, prowadzonym pod sygnaturą [...]oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, iż w związku z bezskutecznym upływem terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. i nieudzielaniem przez Ministra Zdrowia jakiejkolwiek odpowiedzi na wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie skierowane zostało do Ministra Zdrowia w dniu [...] lipca 2006 r. pismo, stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym wskazano, iż sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie. W piśmie tym zawarty został również wniosek o niezwłoczne podjęcie postępowania oraz żądanie poinformowania skarżącej o terminie rozpoznania wniosku.
W dalszej części uzasadnienia Sieć Ratunkowa podniosła, iż z uwagi na swoje cele statutowe, jest uprawniona, do podejmowania działań, będących przedmiotem postępowania dotyczącego wpisania produktu leczniczego [...] na listę produktów leczniczych refundowanych. Tymczasem brak postanowienia Ministra Zdrowia w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie, uniemożliwia skarżącej wykonywanie uprawnień zmierzających do osiągnięcia celu w postaci wpisania produktu leczniczego [...] na listę produktów leczniczych refundowanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r. skierowanym do Społecznej [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie mogła być uwzględniona.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z 14 czerwca 1983 r., SA/Wr 6/83, "Gazeta Prawnicza" 1983, nr 24).
Na wstępie zaznaczyć trzeba, iż Sąd w przedmiotowej sprawie zastanawiał się na jakiej podstawie i o dopuszczenie do jakiego postępowania wnioskowała strona skarżąca.
W myśl bowiem przepisu art. 36 ust 5 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210, poz. 2135 ze zm.) Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Funduszu, Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej, określa, w drodze rozporządzenia, wykaz leków podstawowych i uzupełniających. Należy zauważyć, iż Minister Zdrowia określając wykaz w/w leków "refundowanych" przeprowadza postępowanie legislacyjne, zakończone wydaniem aktu normatywnego. Takie postępowanie nie mieści się w ramach regulowanych przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego, a zatem nie mogło być przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Natomiast należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 39 ust. 3 cytowanej ustawy wnioski - podmiotu odpowiedzialnego, a także wytwórcy wyrobów medycznych lub jego autoryzowanego przedstawiciela albo importera - o umieszczenie leków lub wyrobów medycznych w wykazach, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 36 ust. 5 pkt 1 w/w ustawy rozpatruje Zespół [...]. W terminie 14 dni od dnia otrzymania stanowiska Zespołu przysługuje od niego odwołanie do ministra właściwego do spraw zdrowia o ponowne rozpatrzenie wniosku (ust. 5). Stosownie zaś do ust. 8 w/w artykułu od decyzji właściwego ministra przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Z powyższego uregulowania wynika, iż rozpatrując sprawę ewentualnego wpisania danego produktu leczniczego na wykaz tzw. leków refundowanych, który następnie po przeprowadzeniu postępowania legislacyjnego zostanie określony w drodze rozporządzenia, Minister Zdrowia przeprowadza postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji, jeżeli z takim wnioskiem zwróci się upoważniona osoba.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził w oparciu o akta niniejszej sprawy, iż toczyło się postępowanie administracyjne z wniosku [...]., dotyczące umieszczenia produktu leczniczego [...] na wykazach "refundacyjnych". Postępowanie to zostało zakończone wydaniem przez Ministra Zdrowia w dniu [...] stycznia 2007 r. decyzji odmawiającej umieszczenia produktu leczniczego [...] w wykazach, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 36 ust. 5 pkt 1 Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Należy sądzić, iż skarżącemu stowarzyszeniu chodziło o dopuszczenie do udziału w tym toczącym się wówczas postępowaniu administracyjnym dotyczącym wpisania produktu leczniczego [...] na listę leków refundowanych.
Jeśli zaś organ administracji powziął wątpliwość, którego postępowania - legislacyjnego, czy tez administracyjnego - dotyczy wniosek o dopuszczenie do udziału Społecznej K. [...], winien był wezwać wnioskodawcę do wyjaśnień oraz sprecyzowania wniosku.
W sytuacji natomiast uznania, że wniosek Społecznej K. [...], dotyczy postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 39 Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Minister Zdrowia winien w trybie art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) postanowić o dopuszczeniu, bądź też o odmowie dopuszczenia Społecznej K. [...] do udziału w toczącym się postępowaniu.
W tym aspekcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż nie wydając powyższego postanowienia Minister Zdrowia pozostał w bezczynności.
Jednakże, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł uwzględnić skargi Społecznej K. [...] w niniejszej sprawie. W obecnej chwili nie toczy się już bowiem żadne postępowanie administracyjne dotyczące umieszczenia produktu leczniczego [...] w wykazach leków refundowanych. Postępowanie takie zostało zakończone w/w decyzją Ministra Zdrowia z dnia [...] stycznia 2007 r.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł więc zobowiązać organu administracji do wydania postanowienia w trybie art. 31 k.p.a., dopuszczającego do udziału lub odmawiającego dopuszczenia do udziału w nieistniejącym aktualnie postępowaniu administracyjnym.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.