Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 6 lipca 2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 84/12

Uzasadnienie

W dniu 21 marca 2012 r. (data nadania na poczcie) W. T. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Zarządu Polskiego Związku [...] w związku z brakiem udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia 10 sierpnia 2011 r. w sprawie ponownego wpisania w Centralnym Rejestrze Polskiego Związku [...] przynależności klubowej J. córce skarżącego L. T. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu, bowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wskazać należy, iż zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wyznacza art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z tym unormowaniem sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Z mocy art. 3 § 3 ww. ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 ww. ustawy rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach.

Podkreślić należy, że działania organów administracji publicznej wymienione w art. 3 cytowanej ustawy mają charakter władczy i rozstrzygają o uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa administracyjnego materialnego lub ustrojowego (zob. artykuł B. Adamiak "Z problematyki właściwości sadów administracyjnych" Zeszyty Naukowe Sadownictwa Administracyjnego nr 2 (5)/2006, str. 9-19).

Stosownie do regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w punktach 1-4a powołanego przepisu. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania i rozstrzygania w sprawie skarg na bezczynność organu wykonującego administrację publiczną w takich granicach, w jakich służy skarga, na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej ustawy, decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Tym samym nie jest możliwe wniesienie skargi na bezczynność organu, gdy przepis prawa powszechnie obowiązującego (czyli rangi ustawowej lub zamieszczony w aktach wykonawczych do ustaw - rozporządzeniach, aktach prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego) nie obliguje organu administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia, które byłoby samoistnie zaskarżalne w administracyjnym toku instancji. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy nie podejmuje nakazanych prawem administracyjnym (materialnym lub ustrojowym) aktów lub czynności w sprawach indywidualnych w określonym przez prawo terminie.

Nie jest możliwym także wniesienie skargi na działalność organu, który nie jest organem administracji państwowej, ani nie wykonuje funkcji organu administracji państwowej. Okoliczność ta jest istotne w niniejszej sprawie, gdyż organem administracji państwowej nie są związki sportowe. Związek taki jest dobrowolną i samorządną organizacją sportową działającą w oparciu o zrzeszonych w niej członków. Zasady funkcjonowania związków sportowych reguluje ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.), a w sprawach w niej nieuregulowanych zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach.

Ponadto prawa i obowiązki członków związków sportowych wynikają ze statutów tych związków, a więc wewnętrznych uregulowań związkowych. Tym samym kwestionowane przez skarżącego postępowanie Zarządu Polskiego Związku [...], czy też jego brak, nie może podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Sprawy zasad wpisania w Centralnym Rejestrze Polskiego Związku [...] przynależności klubowej danego zawodnika nie są zatem sprawami administracyjnymi, których nadzór sprawowany byłby bezpośrednio przez sady administracyjne.

Właściwym trybem w tego typu sprawach jest tryb określony w art. 22 ustawy o sporcie. Zgodnie z tym przepisem jeżeli działalność władz polskiego związku sportowego narusza prawo lub postanowienia statutu, minister właściwy do spraw kultury fizycznej, w zależności od stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, jest uprawniony do:

1. 1) udzielenia władzom polskiego związku sportowego upomnienia i zażądania od nich podjęcia działań mających na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem;
2. 2) wstrzymania wykonania decyzji władz polskiego związku sportowego i wezwania ich do jej zmiany lub uchylenia w określonym terminie;
3. 3) uchylenia decyzji władz polskiego związku sportowego, o której mowa w pkt 2, w przypadku niespełnienia przez związek żądania jej zmiany lub uchylenia;
4. 4) wystąpienia do sądu rejestrowego z wnioskiem o zastosowanie środka, o którym mowa w art. 23 ust. 1.

Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, minister właściwy do spraw kultury fizycznej dokonuje w drodze decyzji.

Powyższe unormowanie wskazuje, że podmiot, który uważa, że działalność związku sportowego, albo organu tego związku, jest niezgodna z prawem, albo statutem powinien zwrócić się do właściwego ministra o wykonanie czynności nadzorczych nad związkiem sportowym, wynikających z art. 16 ww. ustawy. Dopiero rozstrzygnięcie ministra wyrażone w formie decyzji (i po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) podlegałoby zaskarżeniu do sądu administracyjnego przez związek sportowy niezadowolony z tego rozstrzygnięcia.

Z tych też względów, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić.