Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 30 czerwca 2020 r., sygn. akt VII SAB/Wa 87/20

Uzasadnienie

Pismem z 16 kwietnia 2020 r. M. M. i D. M. (dalej: "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie nierozpoznania sprzeciwu od opinii lekarza.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że powyższa skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Organ podkreślił, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta poprzez nieprzekazanie sprzeciwu skarżących do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta. W sprawie tej pismem z dnia 19 listopada 2019 r. poinformowano skarżących o zwrocie sprzeciwu ze względu na niezłożenie go w terminie, a następnie pismem z 5 grudnia 2019 r. podtrzymano stanowisko zajęte w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Analizując przedmiotową sprawę Sąd stwierdził, że nie wyczerpuje ona żadnego z kryteriów określonych powyżej oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych. Przedmiotem niniejszej skargi jest bowiem bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w zakresie nierozpoznania sprzeciwu od opinii lekarza.

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r. poz. 849) pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy mogą wnieść sprzeciw wobec opinii albo orzeczenia określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, jeżeli opinia albo orzeczenie ma wpływ na prawa lub obowiązki pacjenta wynikające z przepisów prawa (ust. 1). Sprzeciw wnosi się do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta, w terminie 30 dni od dnia wydania opinii albo orzeczenia przez lekarza orzekającego o stanie zdrowia pacjenta (ust. 2). Sprzeciw ten wymaga uzasadnienia, w tym wskazania przepisu prawa, z którego wynikają prawa lub obowiązki (ust. 3). W przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 3 sprzeciw jest zwracany osobie, która go wniosła (ust. 4). Ponadto stosownie do art. 31 ust. 8 omawianej ustawy do postępowania przed Komisją Lekarską nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jednocześnie należy podkreślić, że sprzeciw jest rodzajem odwołania się od opinii lekarskiej lub orzeczenia lekarza, z którym pacjent się nie zgadza. Przepisy powołanej ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta określają w bardzo skonkretyzowany sposób w jakiej sytuacji można wnieść sprzeciw oraz jakich przepisów do tego postępowania się nie stosuje. Z przywołanych przepisów wynika, że zwrot sprzeciwu przez Rzecznika Praw Pacjenta, czy też nieprzekazanie sprzeciwu do Komisji Lekarskiej nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w katalogu opisanym w art. 3 § 2 p.p.s.a., które podlegałyby kognicji sądu administracyjnego. Żaden przepis szczególny nie przewiduje także możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tę formę działania Rzecznika Praw Pacjenta.

Z tego względu w ocenie Sądu zwrot sprzeciwu czy jego nieprzekazanie do Komisji Lekarskiej jest czynnością materialno-techniczną Rzecznika Praw Pacjenta i nie dotyczy praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stąd też stanowi decyzji ani czynności, na którą przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Równocześnie zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym (§ 3 omawianego przepisu).

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.