Uzasadnienie
P. L. prowadzący działalność kulturalną pod nazwą Muzeum [...] w P. i Z. A. prowadzący działalność kulturalną pod nazwą Muzeum [...] w P. pismem z dnia 1 sierpnia 2013 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W uzasadnieniu skargi wskazali, że w dniu 23 kwietnia 2012 r. w związku z pismem Centrum Informacyjnego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2011 r. (sygn.: [...]) zwrócili się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z wnioskiem o:
- 1) wyjaśnienie, dlaczego pisma skarżących kierowane do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zostały przekazane do Narodowego Instytutu Dziedzictwa;
- 2) wyjaśnienia, na jakiej podstawie Narodowy Instytut Dziedzictwa, instytucja podległa MKiDN, podważa stanowisko Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN;
- 3) przedstawienie stanowiska Ministra Kultury i Dziedzictwa, a także Generalnego Konserwatora Zabytków, w kwestii niewyegzekwowania - przez 15 lat prawomocnego postanowienia prokuratora ze stycznia 1997 r. o zwrocie wraku niemieckiego transportera kołowo-gąsienicowego [...] o numerze burtowym [...] - wydobytego nielegalnie w dniu [...] r. z rzeki [...] - do zbiorów publicznych;
- 4) zajęcie stanowiska w kwestii, dlaczego Narodowy Instytut Dziedzictwa w sposób nieuprawniony ingeruje w kompetencje zastrzeżone wyłącznie dla Ministra Kultury i Generalnego Konserwatora Zabytków oraz obsługującego ich Departamentu Ochrony Zabytków, który wydał swoją opinię zawartą w piśmie z dnia 29 września 2010 r.;
- 5) skorygowanie treści pisma z dnia 29 września 2010 r. skierowanego przez dyrektora Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN do dyrektora Departamentu Mienia Skarbu Państwa w Ministerstwie Skarbu Państwa.
Swoje wnioski skarżący powtórzyli w piśmie z dnia 1 grudnia 2012 r. oraz kolejnym z dnia 6 maja 2013 r. Na żadne z wyżej wymienionych pism nie uzyskali odpowiedzi do dnia 1 sierpnia 2013 r.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wskazał, że składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślił, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Zgodnie z przepisem zawartym w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej min. poprzez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 ww. artykułu. W punktach 1 - 4 art. 3 § 2 ww. ustawy wymieniono 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sądy administracyjne kontrolują również akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż ww., podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z powyższych przepisów wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna jedynie w granicach w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia lub inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej.
Skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, gdyż przedmiot skargi nie mieści się wśród wyczerpująco wymienionych w art. 3 ustawy o p.p.s.a. kategorii działań/zaniechań administracji publicznej.
Działanie (bezczynność) Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zaskarżona w niniejszej sprawie nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w treści art. 3 ustawy o p.p.s.a.
Skarżący w skardze z 1 sierpnia 2013 r. podnieśli, że Minister we wcześniejszych pismach nie wyjaśnił dlaczego przekazał pisma skarżących do Narodowego Instytutu Dziedzictwa, dlaczego Narodowy Instytut Dziedzictwa podważa stanowisko Ministra i ingeruje w jego kompetencje, zażądali przedstawienia stanowiska Ministra na temat wydobycia wraku niemieckiego pojazdu bojowego z czasów II wojny światowej, zwracali się o skorygowania treści pisma.
Wskazać należy, że żądania określone w skardze nie stanowią podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, które mogłoby się zakończyć wydaniem w sprawie decyzji ustalającej prawa czy też obowiązki dla stron postępowania. Kwestie poruszane przez skarżących załatwione powinny być załatwione w formie pisma informacyjnego.
Taki przedmiot skargi bez wątpliwości wskazuje, że w niniejszej sprawie nie można mówić o bezczynności w uzewnętrznieniu przejawu woli organu administracyjnego w państwie, wydanego na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, indywidualnie określonej osoby fizycznej i prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (por. uchwałę Izby Cywilnej i Administracji Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r. sygn. akt III AZP 1/88, publ. OSPiKA 1989, z. 3, poz. 59). A tylko właśnie uzewnętrznione wyrażenie woli organu spełniające podane warunki przesądzałoby o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Tym samym zgodzić się należy z Ministrem, że składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W związku z powyższym, bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako nieobjęta zakresem właściwości sądu administracyjnego, nie podlega rozpoznaniu przez sąd, a to oznacza, że skargę której jest przedmiotem należało odrzucić jako niedopuszczalną.
Wskazać jednocześnie należy, że ewentualne uchybienia organu w załatwieniu poruszanych spraw stanowią podstawę do złożenia skargi w trybie Działu VIII k.p.a.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy o p.p.s.a., skarga, podlega odrzuceniu przez sąd, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.