Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 lutego 2012 r. K. R. złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Zakładu Ubezpieczenia Społecznego za nieprzekazanie do Sądu w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę.
Wniosek strona skarżąca złożyła w oparciu o przepisy art. 54 i 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w dniu 14 kwietnia 2002 r. złożyła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczenia Społecznego w Warszawie w przedmiocie wydania decyzji w sprawie renty inwalidzkiej.
Poinformowała, że skarga ta została przesłana przez Naczelny Sąd Administracyjny pismem z dnia 6 maja 2002 r. sygn. akt II SAB 160/02 do Prezesa Zakładu Ubezpieczenia Społecznego Warszawie. Skarżąca podniosła, że od tego czasu nie została wydana decyzja o umorzeniu sprawy ani decyzja o odmowie umorzenia, ani też organ nie przekazał skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie.
Organ w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie jako bezzasadnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek podlega odrzuceniu.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Przy czym zakres kognicji sądów administracyjnych wyznacza przepis art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a
Ponadto sądy te orzekają w sprawach, w których przepisy ustawy szczególnej przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Wskazać należy, że wniesienie wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 54 § 2 i art. 55 § 1 p.p.s.a. będzie dopuszczalne tylko w takim zakresie w jakim dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Złożony wniosek w powyższym trybie musi zatem dotyczyć skargi, której przedmiotem musi być działalność w prawnych formach określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a lub w przepisach szczególnych.
W niniejszej sprawie z akt sprawy wynika, że wniosek K. R. o wymierzenie grzywny w trybie 54 § 2 i art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie odpowiedzi na skargę i akt do sądu administracyjnego w ustawowym terminie został złożony w związku ze skargą rozpoznawaną przez Naczelny Sąd Administracyjny na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczenia Społecznego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 czerwca 2002 r. odrzucił skargę w tej sprawie z uwagi na jej niedopuszczalność (sygn. akt II SAB 160/02).
Podkreślić należy, że postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny wszczyna odrębne postępowanie sądowe (art. 63 i art. 64 p.p.s.a.) niezależne od postępowania wszczętego skargą na akt administracyjny/bezczynność organu, ale jest z tym postępowaniem związane. Związanie postępowania w przedmiocie wymierzenia grzywny z postępowaniem głównym oznacza, że byt prawny postępowania w sprawie wymierzenia grzywny jest uzależniony od postępowania głównego. Nie może bowiem dojść do sytuacji, że postępowanie nie związane z meritum sprawy zostałoby zbadane merytorycznie (wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 54 i 55 p.p.s.a.), podczas, gdy sprawa główna odrzucona z uwagi na jej niedopuszczalność (skarga na bezczynność). Innymi słowy jeżeli niedopuszczalne jest wniesienie skargi głównej, to niedopuszczalnym jest wniesienie związanego z tą skargą wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie.
Stan taki wynika jak wyżej zaznaczono z przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Skoro do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, a o zakresie przedmiotowym skargi stanowi art. 3 p.p.s.a., to wniosek którego przedmiot nie jest oparty na zakresie badania przez sąd administracyjny, podlega odrzuceniu tak samo jak niedopuszczalna skarga. Innymi słowy złożenie wniosku jest dopuszczalne tylko w takim zakresie w jakim jest dopuszczalne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. A jeżeli złożenie skargi jest niedopuszczalne to i wniosek związany ze skargą główną jest niedopuszczalny. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ustalenie, że bezczynność Prezesa ZUS nie mieści się w katalogu orzeczeń, działań lub bezczynności organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz, że brak jest regulacji szczególnej, która dopuszczałaby możliwość zaskarżania tych orzeczeń lub bezczynności tego podmiotu do sądów administracyjnych, przesądza, że niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie, w sprawie bezczynności.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca wniosek, jeżeli wniosek jest niedopuszczalny.