Uzasadnienie
W dniu 20 października 2014r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy A. L. i G. L. w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku wskazali, że wniosek dotyczy ich skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014r. nr [...]. Przedmiotowa sprawa jest prowadzona pod sygn. akt VII SA/Wa 2534/14.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a)
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponosić w całości kosztów sądowych.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe razem z synem i córką. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu pracy przez wnioskodawców w wysokości 4.950,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że posiadają mieszkanie o pow. 52 m². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podnieśli, że ponoszą wysokie koszty utrzymania rodziny. Podali, że mają na utrzymaniu córkę studiującą na studiach dziennych w Ł. Wskazali, że ponoszą opłaty za akademik w wysokości ok. 480 złotych, biletów miesięcznych, jej wyżywienia. Zaznaczyli, że koszty te są wysokie tj. ok. 1.000 złotych miesięcznie. Nadto dodali, że wnioskodawczyni i syn chorują i w związku z tym ponoszą wydatki na zakup lekarstw.
Wnioskodawcy podali, że wydatki jakie ponoszą za opłaty za energię, gaz, ścieki, śmieci i telefon wynoszą około 500,00 złotych miesięcznie. Dodali także, że ponoszą wydatki związane z zakupem biletów miesięcznych wnioskodawczyni ok. 250,00 złotych, wnioskodawca zaś 350,00 złotych. Wnioskodawcy podkreślili, że na zakup żywności pozostaje im bardzo mało pieniędzy.
Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżących i ich zdolności płatniczych należało uznać, że nie są oni w stanie bez uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych. Stwierdzono, że uzyskiwane dochody przy uwzględnieniu wydatków ponoszonych przez wnioskodawców nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 350,00 złotych.
Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie.
Należy podkreślić, że wnioskodawcy uzyskują stały dochód miesięczny. Świadczy to o tym, że wnioskodawcy nie pozostają w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawców w wysokości 4.950,00 złotych brutto miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżący powinni mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winni zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego.
Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawcy uzyskując stały dochód miesięczny powinni partycypować w kosztach sądowych. Oceniono, że będą w stanie samodzielnie ponieść koszty pozostałej części wpisu sądowego od skargi w wysokości 150,00 złotych i ewentualne późniejsze koszty postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.