Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga na bezczynność Dyrektora Instytutu [...] w [...] w przekazaniu skargi na bezczynność i przewlekłość z dnia [...] stycznia 2011 r. sporządzona przez J. H. W petitum skargi wniesiono również o wymierzenie grzywny dla skarżonego organu za nieprzekazanie przedmiotowej skargi (z dnia [...] stycznia 2011 r.) w terminie 30 dni, a także o wyznaczenie dodatkowego terminu na przekazanie powyższej skargi oraz o ustalenie przyczyn i osób winnych tej nieprawidłowości.
Jak podano w uzasadnieniu skarga z dnia [...] stycznia 2011 r. skierowana do WSA w Warszawie za pośrednictwem ww. organu dotyczyła przewlekłości i bezczynności ww. organu w załatwieniu wniosku z dnia 1[...] sierpnia 2010 r., w odniesieniu do którego J. H. pismami z dnia [...] i [...] października 2010 r. upominał i wzywał do załatwienia jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Dopiero złożenie skargi z dnia [...] stycznia 2011 r. wywołało reakcję organu, który pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. poinformował, że pismo z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie dotarło do adresata, w związku z czym nie można było udzielić na nie odpowiedzi.
Dyrektor Instytutu [...] w [...] odpowiadając na skargę z dnia [...] lutego 2011 r. wyjaśnił, że po wpływie do Instytutu powyższej skargi podjęto działania poszukiwawcze pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r., jednakże pisma z taką datą nie odnaleziono, natomiast na wszystkie inne pisma skarżącego, w których zgłaszano żądanie doręczenia kserokopii dokumentów związanych z leczeniem J. H., w tym pismo z dnia [...] sierpnia 2010 r. zostały załatwione przez Instytut. Wobec tego, że pismo z dnia [...] sierpnia 2010 r., którego dotyczyła skarga z dnia [...] stycznia 2011 r. nigdy do Instytutu nie wpłynęło, w ocenie Dyrektora wnioski J. H. są nieuzasadnione. Do odpowiedzi na skargę załączono plik dokumentów, w tym odpowiedź Instytutu z dnia [...] stycznia 2011 r. na skargę J. H. z dnia [...] stycznia 2011 r., z której wynika, że pismo z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie dotarło do Dyrekcji, w związku z czym nie można było udzielić odpowiedzi.
Ponadto do akt dołączono kopię powyższego pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r., nie zawierającej jednak, ani prezentaty wpływu do Instytutu, ani też innego dowodu, że pismo takie zostało do Instytutu wysłane. W piśmie tym skarżący domagał się wydania zaświadczenia o jego chorobie i pobycie w szpitalu w oparciu o art. 217-220 k.p.a. niezbędnego do przedłożenia w postępowaniu sądowym toczącym się przed Sądem Rejonowym we [...], a także poinstruowania, gdzie należy zgłosić podejrzenie o chorobę psychiczną sędziego. Do akt dołączono również kopię skargi J. H. z dnia [...] stycznia 2011 r., w której powołując się na art. 37 § 1 k.p.a. wnioskowano również o wyznaczenie 7 dniowego terminu dla Dyrektora Instytutu na załatwienie wniosku z [...] sierpnia 2010 r. i ustalenie przyczyn i osoby winnej bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis ten kreuje zatem obowiązek przekazania sądowi dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli sądowej. O ile nie budzi wątpliwości zakres obowiązku przekazania skargi, to omówienia wymaga kwestia przekazania odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w terminie trzydziestu dni. Termin przewidziany na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy ma istotne znaczenie. Organ administracji publicznej musi dochować terminu, gdyż w przeciwnym razie naruszy art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekroczenie terminu nie powoduje wprawdzie bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono zasadnicze znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny.
Skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Jak wynika ze skargi z dnia 3 stycznia 2011 r. - pisma zaadresowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które wpłynęło do organu, powołano w nim jako podstawę prawną uzasadniającą żądanie art. 37 § 1 k.p.a., nie zaś art. 54 p.p.s.a., stanowiącego podstawę wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Analiza tego pisma zatytułowanego jako skarga do Sądu prowadzi do wniosku, że J. H. domagał się w niej, zgodnie z powołaną przez siebie podstawą prawną, usunięcia bezczynności organu w załatwienia jego pisma z dnia 17 sierpnia 2010 r.
Jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie tego pisma na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Takie też żądanie zawarte zostało w treści i uzasadnieniu skargi z dnia [...] stycznia 2011 r., a więc przerwania bezczynności organu przez wyznaczenie nowego 7-dniowego terminu dla Dyrektora Instytutu na załatwienie sprawy, a nadto ustalenie przyczyn i osób winnych bezczynności.
Niesporna jest też okoliczność, że Dyrektor Instytutu nie nadał dalszego biegu temu pismu, ani po myśli art. 37 § 1 k.p.a., ani też art. 54 § 2 p.p.s.a., podjął natomiast działania poszukiwawcze pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r., którego załatwienia domagał się skarżący, i w odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2011 r. poinformował skarżącego, że takie pismo do niego nie wpłynęło.
Skarżący w obecnie rozpatrywanej przez Sąd skardze, ponowił wcześniejsze żądanie stwierdzenia bezczynności i przewlekłości w działaniu organu, żądając jednocześnie zastosowania sankcji wobec organu za nie przekazanie skargi z dnia [...] stycznia 2011 r.
Uwzględnienie najdalej idącego żądania, tj. sankcji zawartej w art. 55 § 1 p.p.s.a., wobec wyżej przytoczonego stanu faktycznego i sformułowania skargi wymaga zajęcia przez Sąd stanowiska i oceny treści skargi, tj. pisma z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz działań podjętych przez organ w następstwie otrzymania ww. skargi. Mówiąc bowiem o ukaraniu grzywną organu za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi do sądu należy dokonać oceny, czy organ w istocie obowiązku tego nie dopełnił, czego nie sposób ustalić bez oceny treści skargi z dnia [...] stycznia 2011 r.
Jak już wyżej powiedziano, sposób sformułowania żądań zawartych w tym piśmie, a także podstawa prawna powołana przez skarżącego mogła, i to niezależnie od wskazania w tym piśmie jako adresata – sądu administracyjnego, wywołać wątpliwość co do charakteru tego pisma. Organ winien w takiej sytuacji niezwłocznie wyjaśnić wolę skarżącego co do charakteru tego pisma, a mianowicie, czy ma rozpatrywać je w administracyjnym toku instancji jako zażalenie na bezczynność (zgodnie ze wskazaną przez skarżącego podstawą prawną z art. 37 § 1 k.p.a.), czy też zgodnie z nagłówkiem adresowym, skierować je do sądu administracyjnego. Jak wynika z odpowiedzi na skargę z dnia [...] marca 2011 r. czynności takiej organ nie dokonał, udzielił jednak, przed upływem 30 dni od daty wpływu pisma odpowiedzi skarżącemu stwierdzając, że nie otrzymał pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r., które było przedmiotem skargi. W reakcji na tę odpowiedź, skarżący w dniu [...] lutego 2011r. wystosował zaś obecnie rozpoznawaną skargę.
Ważną okolicznością sprawy jest również to, że ani w aktach sprawy, ani też z żadnego pisma skarżącego nie wynika, aby posiadał on dowód nadania pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r., okoliczności otrzymania pisma nie potwierdził adresat tego pisma, uznać trzeba zatem, że nie ma dowodu, aby pismo takie do Instytutu wpłynęło, a co za tym idzie żeby Dyrektor Instytutu miał podstawy faktyczne do jego rozpoznania.
Oceniając powyższe i nie tracąc z pola widzenia okoliczności, które poprzedzały podstawy wywiedzenia skargi na bezczynność (z dnia [...] stycznia 2011 r.) w odniesieniu do ww. pisma, które do organu nie dotarło, a także do obecnie rozpoznawanej skargi stanowiącej jego konsekwencję, trudno jest skutecznie zarzucić organowi przewlekłość w zakresie przekazania Sądowi skargi z dnia [...] stycznia 2011 r., a tym bardziej niedopełnienie obowiązku w terminowym jej przekazaniu, jako że mogły istnieć usprawiedliwione wątpliwości co do charakteru tego pisma. Zarzut bezczynności i przewlekłości należało zatem oddalić.
Nawet zaś, gdyby ocenić nieprzekazanie skargi z dnia [...] stycznia 2011 r. jako niedopełnienie obowiązku organu, to również ze względu na wyrażone wyżej wątpliwości, a także nieznaczny okres od wpływu ww. skargi do jej przekazania do Sądu, nie ma podstaw do oceny takiego naruszenia jako wymagającego zastosowania środka represyjnego i dyscyplinującego. Dlatego też Sąd uznał, że w okolicznościach tej sprawy nie zachodzą również podstawy do zastosowania środka w postaci grzywny. Por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 378/10.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.