Uzasadnienie
W dniu 10 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy A. M., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawiła swoją sytuację finansową i majątkowa.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (post. NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepub.).
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawione dane w formularzu stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z podanych danych wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 4.500,00 złotych. Wskazała, że kupiła mieszkanie o pow. 37 m ² w W., na które zaciągnęła kredyt. Podała, że kredyt spłaca w wysokości 800,00 złotych miesięcznie. Dodała, że ponosi koszty utrzymania mieszkania, które wynoszą około 500,00 złotych (opłata za gaz, energię, czynsz) oraz opłatę za telefon i koszty dojazdu do pracy. Nadmieniła, że posiada także mieszkanie o pow. 29,08 m ² w W. nieużytkowane, przeznaczone do rozbiórki.
Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię uznano, że pomimo ponoszenia niezbędnych wydatków jest ona w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu.
Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki uzyskuje w wysokości 4.500,00 złotych miesięcznie. Nadto, nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiadanie przez wnioskodawczynię miesięcznych dochodów w powyższej wysokości wyklucza możliwość, uznania jej za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty jej płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym jej utrzymaniu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia