Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. I. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i piątką dzieci w wieku od 1 do 10 lat. W uzasadnieniu wniosku podała, że obecnie przebywa na rocznym urlopie macierzyńskim (do 7 lutego 2019 r.), natomiast mąż sprawuje opiekę nad dzieckiem (od 21 stycznia 2017 r. do 21 sierpnia 2019 r.). Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się wg oświadczenia z dochodu wynagrodzenia ze stosunku pracy wnioskodawczyni w wysokości 1 721,83 zł. Dodała, że nie posiada oszczędności, a wszystkie środki są pochłaniane przez bieżące wydatki. Posiada dom o pow. 100 m2 we współwłasności z teściową, wartość domu to około 400 000 zł. Posiada samochód osobowy o wartości 10 000 zł. (nie wskazano modelu i rocznika pojazdu). Wskazała następujące wydatki energia 300 zł., rata kredytu 600 zł., wywóz śmieci 160 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Rozpoznając złożony przez D. I. wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż złożone oświadczenie jest mało wiarygodne. Trudno uznać za prawdziwe oświadczenie, by rodzina wnioskodawczyni składająca się z siedmiu osób i osiągająca miesięczny dochód w wysokości 1 721,83 zł. była w stanie samodzielnie się utrzymać z podanego dochodu. Tym bardziej, że suma wskazanych stałych wydatków to 1 060 zł., co oznacza, że na wszystkie pozostałe wydatki (żywność, środki czystości i pielęgnacji dla dzieci, odzież, artykuły szkolne i przedszkolne, wydatki na samochód, podatki i inne) stronie pozostaje kwota około 660 zł. Należy również zauważyć, że strona posiada prywatny kredyt, który jako zobowiązanie prywatnoprawne nie ma pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi do których zalicza się m.in. koszty sądowe. Budzi również wątpliwość fakt, dlaczego mąż wnioskodawczyni nie osiąga dochodów i nie wykorzystuje swoich możliwości zarobkowych.
Wnioskodawczyni nie wskazała, by istniały szczególne przeciwwskazania do uzyskiwania dochodów przez męża (np. stała choroba). Sprawowanie w tym samym okresie przez oboje z rodziców opieki nad dziećmi (do czego faktycznie sprowadza się pozostawanie na urlopie macierzyńskim i - najprawdopodobniej, gdyż nie zostało to sprecyzowane - wychowawczym - osobista opieka nad dzieckiem - przez męża) należy uznać za świadomie pozbawianie rodziny możliwości zarobkowych, co w żaden sposób nie uzasadnia przerzucania finansowania ciężaru opłacenia prywatnej sprawy sądowej na społeczeństwo.
W tej sytuacji uznano, że wniosek nie przedstawia sytuacji materialnej strony w sposób całościowy i wiarygodny. A co za tym idzie uznano złożone oświadczenie za niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.