Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 listopada 2012 r. J.D. wniósł skargę na bezczynność Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej polegającą na nieprzekazaniu do Sądu skargi z dnia 15 maja 2011 r. na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...].
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2012 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania treści ww. pisma poprzez wskazanie, czy stanowi ono skargę na bezczynność organu, czy też wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Na udzielenie odpowiedzi zakreślono skarżącemu termin 7 dni, pod rygorem potraktowania pisma z dnia 15 listopada 2012 r. jako wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 1 lutego 2013 r., wobec braku odpowiedzi skarżącego na wezwanie, pismo z dnia 15 listopada 2012 r. potraktowano jako wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.
W odpowiedzi na wniosek skarżącego organ wskazał, że na dzień wpływu wniosku do organu faktycznie występowało uchybienie w przedmiocie niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego organ niezwłocznie przystąpił do wykonania czynności w zakresie udzielenia odpowiedzi na skargę z dnia 15 maja 2011 r. i jej przekazania do Sądu wraz z aktami sprawy oraz skargą. W dniu 4 grudnia 2012 r. organ dopełniając obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazał Sądowi skargę z dnia 15 maja 2011 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Tym samym w dniu 4 grudnia 2012 r. ustąpił stan bezczynności organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Podstawę prawną wymierzenia grzywny stanowi przepis art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek polega na przekazaniu sądowi skargi, która w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. wnoszona jest za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wysokość grzywny ograniczona została do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.).
Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2013 r. (M.P. z 2013 r. poz.
89) wydanym na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3521,67 zł.
Wskazać należy, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłącznymi przesłankami do jej wymierzenia są złożenie przez stronę skarżącą stosownego wniosku oraz stwierdzenie niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi w ustawowym 30-dniowym terminie.
W rozpoznawanej sprawie w/w przesłanki zostały spełnione, co uzasadnia wymierzenie grzywny organowi.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący wniósł skargę z dnia 15 maja 2011 r. (data widniejąca w nagłówku pisma) na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży pożarnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...] w dniu 17 maja 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Skarga wpłynęła do organu w dniu 23 maja 2011 r. (data prezentaty organu – vide k. 4 akt sądowych o sygn. akt VII SA/Wa 2831/12). Zatem, trzydziestodniowy termin do jej przekazania wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę upłynął organowi w dniu 22 czerwca 2011 r. Powyższy obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a, ostatecznie został przez organ spełniony, jednakże dopiero w dniu 4 grudnia 2012 r., jak wynika z prezentaty Sądu (vide – k. 5 akt sądowych o sygn. akt VII SA/Wa 2831/12), a zatem prawie 1,5 roku po upływie ustawowego terminu.
Podkreślić trzeba, iż nawet wykonanie przez organ w pełnym zakresie obowiązków wynikających dla niego z przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. (przekazanie skargi, akt administracyjnych i odpowiedzi na nią) nie czyni bezprzedmiotowym wszczętego wnioskiem o ukaranie grzywną postępowania sądowoadministracyjnego i nie skutkuje jego umorzeniem. Podzielić w tym zakresie należy pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie II GPS 3/09, iż przepis artykułu 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu powołanej uchwały stwierdzono, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności i istnieje on nadal w przypadku dokonania przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy ale z uchybieniem trzydziestodniowego terminu.
Grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie pełni bowiem wyłącznie funkcji dyscyplinującej (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie akt II OSK 1024/06) polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy i aktualizującej się gdy organ nie dopełnił tej czynności. Przekroczenie terminu wiąże się również z funkcją represyjną, niezależnie od tego czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta, czy też nie. W obu bowiem przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, zaś w drugim już nie.
Wymierzając grzywnę mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., ale z uchybieniem terminu, Sąd wymierza ją wyłącznie za uchybienie terminu. Organ w tej sytuacji ponosi odpowiedzialność za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, gdyż w istocie działanie sądu jest wówczas uzależnione od dokonania przez organ czynności wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Dodać należy, iż wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.
Wobec zaistnienia w rozpoznawanej sprawie wszystkich wskazanych powyżej ustawowych przesłanek do wymierzenia organowi grzywny, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jej nałożenie na organ Sąd uznał za w pełni uzasadnione. Należy uznać, że w sprawie doszło bez wątpienia do istotnego naruszenia obowiązku określonego w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.