Uzasadnienie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadami przyjętymi przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest tak odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne, jak obowiązek wykazania przez stronę niemożności wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania.
Skarżący, tj P. M., zwrócił się na formularzu PPF z 25/11/2016 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że jego sytuacja finansowa jest bardzo zła. Skarżący popadł w spirale zadłużenia z przyczyn niezależnych od niego. Prowadzi szereg sporów, natomiast sytuacja finansowa zależy od wyników postępowań spornych. Wskazał, że toczy się przeciwko niemu kilkanaście postępowań egzekucyjnych, natomiast posiadane dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania. Posiada udziały w spółkach o realnej wartości [...] zł. Utrzymuje się z wynagrodzenia za parce w łącznej wysokości [...] zł. Pokrywa koszty czynszu ([...] zł), prądu ([...] zł), wyżywienia ([...] zł), lekarstw i śr czystości ([...] zł).
Do formularza PPF Skarżący załączył PIT-36, kserokopię zaświadczenia i wysokości wynagrodzenia, zajęcie wynagrodzenia za pracę, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, plan podziału z kont bankowych i in.
Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 19/12/2016 r o przekazanie wyciągów z rachunków bankowych (także tych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej spółki, ale też- skarżącego), nadesłanie dokumentów finansowych (bilans, kserokopie zestawienia faktur i in) za okres, w którym spółka prowadziła działalność gospodarczą, zestawienie należności i zobowiązań spółki, wskazania wysokości wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, nadesłanie zeznania podatkowego skarżącego za ostatni rok podatkowy – Skarżący poinformował o tym, że:
- - spółka nie posiada zestawienia faktur VAT za ostatnie trzy miesiące;
- - spółka nie posiada rachunku bankowego;
- - spółka nie posiada zestawienia aktualnych należności i zobowiązań;
- - spółka nie prowadzi bieżącej działalności i nie zatrudnia pracowników;
- - pełnomocnik prowadzi sprawę na zasadzie success fee;
- - skarżący nie jest w stanie uczestniczyć w kosztach postępowania
Do pisma przewodniego z 28/12/2016 r. Skarżący załączył uzupełniony formularz PPF oraz zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia.
Referendarz sądowy wskazuje, że w sprawie wymagany jest opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku ([...] zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej ([...] zł), zatem do tych kwot należy odnieść wniosek strony badać zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów postępowania. Zarazem Skarżący nie ponosi innych kosztów postepowania sadowego, ponieważ wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika zostało skalkulowane, jak zadeklarował, w oparciu o zasadę success fee.
Z uwagi na etap sprawy, tj wniosek prawo pomocy złożony po wyroku Sądu I instancji, naturalnym i oczywistym byłoby uwzględnienie wniosku strony: po to, by mogła przekonać się oraz zweryfikować i to bez zwłoki (periculum in mora) - prawidłowość podjętego względem niej przez Sad I instancji, rozstrzygnięcia.
Referendarz sądowy, po zbadaniu sprawy, uznał jednak, że rozstrzygnięcie o takiej (korzystnej dla strony) treści jest niemożliwe do podjęcia, jeśli uznać, że urzędnik sądowy jest związany zasadami racjonalnego myślenia i uwzględnia tzw "doświadczenie życiowe".....
W szczególności dlatego, że wniosek strony opiera się na gołosłownych jeno deklaracjach. I tak, pomimo wezwania skarżącego P. M. o złożenie wyciągów bankowych z rachunków skarżącego, wskazania źródeł finansowania bieżącej działalności, wskazania informacji dotyczących sytuacji finansowej spółki – informacje te nie zostały pozyskane. Referendarz sądowy uwzględnia też to, że Skarżący nie tylko dysponuje dochodem netto (we wskazanej w części historycznej wysokości), ale też w trakcie postępowania dysponował profesjonalną pomocą prawną, zatem powinien przewidywać skutki (procesowe) podejmowanych działań. Drugorzędne wobec powyżej poczynionych rozważań jest to, że wysokość deklarowanych przez Skarżącego wydatków (w sumie [...] zł, rubryka 11 formularza) przekracza wysokość deklarowanych przez niego dochodów (1425 zł), co wskazuje na duże prawdopodobieństwo posiadania przez stronę niezadeklarowanych w formularzu dochodów).
Na okoliczność tą wielokrotnie zwracano uwagę Skarżącemu w trakcie toczonych przez niego sporów sądowych uwagę, w tym w postanowieniu z 24/5/2016 r. VIII SA/Wa 1023/15. Nie tylko urzędnik sadowy jest związany w trakcie rozpoznawania wniosku o prawo pomocy – zasada lojalności: to przede wszystkim Skarżący jest zobowiązany do wyczerpującego i wiarygodnego przedstawienia swojej sytuacji finansowej.
Referendarz sądowy, nie znajdując sposobu – pomimo podjętych starań - na uwzględnienie wniosku strony w jakimkolwiek zakresie, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., był zobowiązany postanowić jak w sentencji.