Uzasadnienie
Pismem z 7 grudnia 2016 r. (data wpływu do Sądu) P. M. (dalej: "skarżący") złożył za pośrednictwem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. skargę na odmowę udzielnie informacji publicznej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Z uwagi, że skarga o identycznej treści została złożona jednocześnie za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B, Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do jednoznacznego wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu lub wskazania, że skarga dotyczy bezczynności organu oraz oznaczenia organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że skarga dotyczy postanowienia Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. oraz działalności tegoż organu. Ta ostatnia skarga została wyłączona z niniejszej sprawy do odrębnego postępowania, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 28 grudnia 2016 r. (sygn. akt 1100/16).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej: p.p.s.a.), Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., a obejmuje on:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- 5) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 6) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 7) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 8) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 9) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie przez stronę skarżącą aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.
Zaskarżone przez P. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wydane zostało na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 216 r., poz. 23 - dalej zwanej kpa.)
Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 37 § 1 kpa stronie w trakcie postępowania administracyjnego służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia w sytuacji, gdy właściwy w sprawie organ nie załatwi sprawy w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sytuacji, gdy w/w organ nie zawiadomi strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ze wskazaniem przyczyn zwłoki i podaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Przepis ten ma na celu likwidację bezczynności organu administracji publicznej w trybie administracyjnym.
Wyjaśnić należy, iż rozpoznanie zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 kpa następuje w drodze czynności nadzorczej, która nawet jeżeli jest ujęta w formę postanowienia nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Ponadto brak jest szczególnych unormowań kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zaskarżenia tego postanowienia. W konsekwencji stronie nie przysługuje prawo podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Jest to uzasadnione tym, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu, która musi być poprzedzona złożeniem zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2008 r. II OSK 560/08 oraz powołane tam wyroki NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., IV SA 1866/00, ONSA 2002 r. z. 4, p. 144, z dnia 24 maja 2001 r. IV SA 572/99, ONSA 2002 z. 3 p. 116). W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalił się pogląd, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt l OSK 306/05, stwierdził, że w/w postanowienie zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania (incydentalnych), lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy.
Ponadto podkreślić należy, iż akt wydany na podstawie art. 37 § 2 kpa nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie przysługuje też na niego zażalenie. Akt ten nie mieści się w kategorii postanowień o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a zatem nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 306/05 opubl. LEX nr 196463). Co więcej, nie mieści się ono w kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1 oraz pkt 3-8 p.p.s.a.
Na marginesie należy zauważyć, że co do zasady, przy zastosowaniu przepisów k.p.a., konieczne będzie wniesienie zażalenia przed skierowaniem skargi na bezczynność. Stosownie do treści przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę na bezczynność można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (..). Niemniej jednak ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje jakichkolwiek środków zaskarżenia, zatem w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej nie będzie miał zastosowania art. 52 p.p.s.a. Przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy u.d.i.p. tak stanowią. Ustawa ta odsyła do k.p.a. jedynie w art. 16 ust. 2, a więc k.p.a. znajduje zastosowanie jedynie w czasie poprzedzającym wydanie decyzji, tym samym w przypadku bezczynności przy udzielaniu informacji publicznej przepis art. 37 k.p.a. nie może w ogóle znaleźć zastosowania. Skarżącemu przysługuje zatem bezpośrednio skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzeczono jak w sentencji.