Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 listopada 2021r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym Wspólnota Gruntowa Wsi O. i C., w imieniu której działają uprawnieni do udziału we wspólnocie mieszkańcy, reprezentowani przez sołtysa A. P. (dalej: skarżąca) złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 16 sierpnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Do przedmiotowej skargi skarżąca dołączyła pełnomocnictwo z dnia 5 listopada 2021r., którym, podpisani pod nim mieszkańcy wsi O. i C. działający na podstawie decyzji nr [...] z 1 dnia 1 lutego 2021r. (będącej załącznikiem do niniejszego pełnomocnictwa) udzielili pełnomocnictwa A. P. – Sołtysowi wsi O. i C. do występowania w ich imieniu w sprawie przysługującego im prawa do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 16 sierpnia 2021 r. znak: [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, tj. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, tj. określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia.
W kontrolowanej sprawie skarga została wniesiona przez Wspólnotę Gruntową Wsi O. i C.. Wspólnoty gruntowe w świetle przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 703; dalej: "ustawa") obejmują wspólne nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne, należące do jednej z grup szczegółowo w ustawie wymienionych (art. 1 ustawy). Mają one służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb uprawnionych do udziału w tych wspólnotach (art. 6 ustawy).
Wspólnota gruntowa to zatem zespół nieruchomości, obszar, nie ma ona osobowości prawnej, nie jest podmiotem obrotu prawnego, a jego przedmiotem. Właściciele nieruchomości tworzących wspólnotę są określani jako uprawnieni do korzystania ze wspólnoty. Wspólnota gruntowa nie ma zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, nie ma zatem przymiotu zdolności sądowej w rozumieniu art. 25 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona.
Należy zauważyć, że dla realizacji celów wspólnoty gruntowej ustawodawca nakłada na osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej obowiązek utworzenia spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty (art. 14 ust. 1 ustawy). Powołana spółka ma charakter osoby prawnej, działa na podstawie statutu, który m.in. powinien określać prawa i obowiązki członków spółki oraz organy spółki, sposób ich powoływania i zakres działania (art. 15 ust. 1 ustawy), zaś członkami spółki są osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej (art. 16 ust. 1 ustawy).
Przepisy te wskazują na to, że powołanymi do zarządzania wspólnotą, reprezentowania jej na zewnątrz, a więc również występowania w sprawach dotyczących nieruchomości wchodzących w skład wspólnoty, jest wyłącznie spółka i przewidziane w jej statucie organy. Poszczególny uczestnik wspólnoty może działać w omawianym zakresie jedynie za pośrednictwem organów statutowych, a nie własnym swoim prawem. Uprawnienia jego nie sięgają bowiem dalej niż przewiduje to statut oraz przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Przepisy przewidują jedynie prawo uczestnika wspólnoty do zbycia w warunkach ściśle przewidzianych w ustawie swego udziału (art. 26 i 27).
Uprawnionemu do udziału we wspólnocie nie przysługuje na wzór współwłaściciela legitymacja procesowa do wytoczenia jakiegokolwiek powództwa mającego na celu ochronę rzeczy stanowiących przedmiot wspólnoty.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnictwo z 5 listopada 2021r. do reprezentowania uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej Wsi O. i C. zostało podpisane przez 17 mieszkańców, którzy swoje uprawnienie do wniesienia skargi wywodzą z decyzji Starosty G. z dnia 1 lutego 2021r. nr [...]. Tymczasem z akt sprawy wynika, że w dacie udzielenia ww. pełnomocnictwa ww. decyzja Starosty G. została uchylona przez Wojewodę M. decyzją z 2 czerwca 2021r. nr [...], a sprawa w przedmiocie ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej Wsi O. i C. został przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ocenie Sądu należy uznać, iż skarga została wniesiona przez podmiot nieuprawniony. Osoby udzielające pełnomocnictwa w dniu 5 listopada 2021r. należy potraktować jako osoby fizyczne, należące do uprawnionych w myśl art. 6 ustawy, ale jak wykazano wcześniej, nie są oni uprawnieni do działania w imieniu i na rzecz wspólnoty. W sprawie ww. Wspólnota nie nabyła osobowości prawnej tj. nie utworzyła spółki do zagospodarowania wspólnoty, jak i w dacie wniesienia przedmiotowej skargi, nie został zatwierdzony ostateczną decyzją wykaz osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie.
W związku z powyższym skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., należało odrzucić jako niedopuszczalną.
Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie skarżąca uiściła wpis sądowy w kwocie 500 zł, a skarga podlega odrzuceniu, o zwrocie wpisu w punkcie 2 sentencji postanowienia, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i art. 232 § 2 p.p.s.a.