Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. odmówiono skarżącej w przedmiotowej sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 8 stycznia 2016 r. wpłynął do Sądu trzeci w sprawie wniosek w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W jego uzasadnieniu spółka ponownie podniosła, że przedmiotem jej działalności jest między innymi obrót paliwami, handel hurtowy i komisowy z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi. Oświadczyła, że w maju 2010 r. sprzedała cały swój majątek, a z uzyskanych środków zostały uregulowane kredyty i egzekucje komornicze. Pismem z dnia 19 maja 2015 r. zobowiązano skarżącą do wyjaśnienia m.in. z jakich przyczyn sytuacja materialna wspólników uniemożliwia uiszczenie w sprawie opłaty kancelaryjnej w wysokości [...] zł (jedyne koszty do jakich skarżąca jest zobowiązana). W odpowiedzi skarżąca podała, że jedna ze wspólniczek jest bezrobotna, a druga posiada emeryturę w wysokości [...] zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki.
Skoro udzielenie osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadności wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w swej treści nie odbiega on w żaden sposób od wniosków składanych poprzednio, które nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarżąca spółka jest zobowiązana do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł od ewentualnej skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę wysokość ustalonych kosztów oraz fakt, że spółka prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, to nie wykazała ona, aby miała problem z regulowaniem bieżących zobowiązań, a także nie wykazała, by uiszczenie kwoty [...] zł stanowiło barierę nie do pokonania także dla wspólników. Brak jest tym samym podstaw do zmiany stanowiska i uwzględnienia wniosku. Podobne przesłanki zachodzą co do wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Z wymienionych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.