Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej "SKO"), powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. nr 98/2000 r. poz. 1071 z późn. zm.), po rozpoznaniu zażalenia A. Sz. na postanowienie Wójta Gminy K. z dn. [...] października 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dn.[...] marca 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Przebudowa drogi wojewódzkiej nr [...] w km [...] z drogą wojewódzką nr [...] w km [...] oraz drogą powiatową nr [...] w miejscowości P. na skrzyżowanie typu rondo" – orzekło o utrzymaniu w całości w mocy zaskarżonego postanowienia.
Powyższe postanowienie zostało poprzedzone postępowaniem administracyjnym, w toku którego dokonano następujących ustaleń faktycznych i prawnych:
Pisemnym wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. złożonym w Urzędzie Gminy K., J. B. i A. Sz. (dalej określani jako "skarżący"), powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wnieśli o wznowienie postępowania w celu uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dn. [...] marca 2009 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przebudowy drogi wojewódzkiej nr [...] z drogą wojewódzką nr [...] oraz drogą powiatową nr [...] w miejscowości P. na skrzyżowanie typu rondo, z uwagi na to, że wymienieni bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu złożonego wnioski skarżący podnieśli m.in., że na mocy powyższej decyzji Wójta Gminy K. zostali pozbawieniu prawa własności do części działek oznaczonych nr[...], [...], [...],[...]. Ponadto wskazali, że powyższa decyzja nie została im doręczona pomimo, że byli stronami postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, a planowane przedsięwzięcie w sposób bezpośredni oddziaływało na sferę ich uprawnień właścicielskich.
W postanowieniu z dn. [...] października 2011 r. znak j.w. Wójt Gminy K., po rozpoznaniu powyższego wniosku, odmówił wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że wnioskodawcy uchybili terminowi określonemu w art. 148 k.p.a., gdyż wymienieni o wydanej decyzji dowiedzieli się [...] lipca 2011 r., a wniosek o wznowienie postępowania złożyli w dn. [...] października 2011 r., a więc po upływie jednego miesiąca od daty, w której dowiedzieli się o wydanej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 149 § 3 i art. 148 § 1 k.p.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonym postanowieniem SKO w R., po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, orzekło o utrzymaniu w mocy w całości postanowienia Wójta Gminy K.. W uzasadnieniu SKO wskazało, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący o decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dowiedzieli się w dn.[...] lipca 2011 r., zatem wniosek o wznowienie postępowania mógł być złożony najpóźniej w terminie do dn. [...]sierpnia 2011 r. Natomiast skarżący wniosek sporządzili w dn. [...] października 2011 r. wpływ do Urzędu Gminy w K. w dn. [...] października 2011 r. tj. po ustawowo wyznaczonym terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej ewentualną podstawę do wznowienia postępowania.
W skardze na powyższe postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w R. i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy K., przeciwko zaskarżonym postanowieniom, podnieśli następujące zarzuty:
- 1) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 149 § 3 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w formie postanowienia, podczas gdy powinno ono być wydane w formie decyzji,
- 2) naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci art. 148 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe uznanie, że strona nie dochowała terminu jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy zgodnie z treścią tego przepisu termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie, jak błędnie przyjął organ II instancji, od dnia w którym strona dowiedziała się o zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że skutkiem zaniechania przez Wójta Gminy K. prawidłowego doręczenia im decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla wyżej określonej inwestycji drogowej, o treści tej decyzji dowiedzieli się dopiero w dn.[...] października 2011 r. w trakcie uczestnictwa w rozprawie przed NSA w sprawie o sygn. II OSK 1633/11. Jest to, w ich ocenie, okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania o, której uzyskali wiedzę w dacie [...] października 2011 r. Jednocześnie potwierdzili fakt zwracania się do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska pismem z dn. [...] lipca 2011 r. o unieważnienie decyzji Wójta Gminy K. z dn. [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody w oparciu o którą została wydana decyzja Wojewody [...] nr [...] z dn. [...] lipca 2009 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, na podstawie której pozbawiono ich prawa własności części działek o numerach powołanych we właściwych pismach.
W odpowiedzi na skargę organ SKO w R., wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentacje zawartą w wydanym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest on dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w R. z dn.[...] grudnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dn. [...]października 2011 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dn. [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej określonej inwestycji drogowej.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a.
Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest postępowaniem nadzwyczajnym i uregulowane zostało w kodeksie postępowania administracyjnego w sposób odrębny w rozdziale 12 działu II kodeksu. Cechą charakterystyczną tego postępowania, w razie zgłoszenia wniosku, jest jego dwuetapowość. Zgłoszenie wniosku o wznowienie, uruchamia wstępny etap jego kontroli, w którym badana jest dopuszczalność wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, które dopiero otwiera drogę do merytorycznego badania przesłanek wznowienia. Jeśli organ stwierdzi, że wydanie postanowienia o wznowieniu nie jest dopuszczalne, wówczas wydaje rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania, co w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy, następowało w drodze postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia jest możliwe w sytuacji, gdy postępowanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, albo wniosek strony został złożony po terminie. Już zaistnienie jednej z okoliczności uzasadniającej bezprzedmiotowość wznowienia, uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania.
Zaskarżone postanowienie SKO w R. z dn. [...] grudnia 2011 r. jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Postępowanie sądowe ogranicza się wyłącznie do zbadania jego zgodności z prawem, tj. zbadania, czy – w niniejszej sprawie – organ prawidłowo ocenił, że nastąpiło niezachowanie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 k.p.a. Rozpoznając tenże wniosek, organ odmówił bowiem jego wznowienia powołując się m.in. na art. 148 § 2 k.p.a. A zatem odmowa wznowienia postępowania nastąpiła z uwagi na naruszenie przepisów formalnych, a nie materialnoprawnych.
Stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z kolei zgodnie z treścią § 1 art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej wyżej wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ administracji jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania stanowi o braku podstaw do merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym.
Cytowany przepis art. 148 § 2 k.p.a. jest klarowny i jasny. W myśl tej normy prawnej ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, nie od daty doręczenia decyzji (jak np. termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 1 k.p.a., czy termin z art. 111 § 1 k.p.a. do żądania uzupełnienia decyzji), lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1998 r. w sprawie sygn. akt I SA 769/97, LEX nr 45129). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Stwierdzić trzeba, iż art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia, czy też podania informacji o pełnej treści decyzji.
Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/05, opubl. ONSAiWSA z 2006 r. Nr 5, poz. 133, z dnia 15 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 547/07 niepubl., z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 931 /08 niepubl., z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1245/07 niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie organy administracji orzekające w sprawie udowodniły zebranym materiałem dowodowym, że skarżący wiedzę o decyzji Wójta Gminy K. z dn. [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje inwestycji drogowej mieli na dzień [...] lipca 2011 r. (czego skarżący nie kwestionują). Podstawą prawną wniosku złożonego przez skarżących o wznowienie postępowania był przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc przy tak określonej podstawie wznowienia termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania określony jest przepisem szczególnym art. 148 §2 k.p.a. (tj. od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie jako to błędnie wywodzą skarżący, od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, która określona jest w art. 148 § 1 k.p.a.).
W związku z tym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność powzięcia wiedzy o treści decyzji Wójta K. jaką skarżący mieli uzyskać w dn. [...] października 2011 r. w NSA podczas rozprawy w sprawie sygn. II OSK 1633/11.
W niniejszej sprawie, w związku ze wskazaną przez skarżących podstawą wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), przepisem który miał zastosowanie do oceny zachowania przez skarżących terminu wniosku o wznowienie był przepis art. 148 § 2 k.p.a., a w tym zakresie ponieważ skarżący złożyli wniosek w dn. [...]października 2011 r. to organy zasadnie stwierdziły, że nie dochowali oni terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania i w związku z tym rozstrzygnięcie organów odmawiające wznowienia postępowania jest zgodne z prawem.
Ponieważ pełnomocnik skarżących na rozprawie cofnął zarzut naruszenia art. 149 § 3 k.p.a. – Sąd zaniechał odnoszenia się do tegoż zarzutu w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na względzie, z uwagi na stwierdzoną niezasadność skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.