Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FZ 710/13.
W dniu [...] czerwca 2014 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym podano, że spółka nie generuje żadnych dochodów. Przychód za ostatnie miesiące wyniósł "0" ponieważ przedsiębiorstwo nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów, ze względu na brak środków finansowych oraz utratę koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Wyjaśniono, że środki trwałe, będące majątkiem skarżącej zostały zabezpieczone przez Prokuraturę Okręgową w R. Natomiast na samochodach ciężarowych – jedynym źródle uzyskiwania dochodu, został ustanowiony zastaw skarbowy. Niemożliwe jest więc ich zbycie i zgromadzenie w ten sposób środków pozwalających na pokrycie kosztów postępowania.
W związku z powyższym w celu poprawy sytuacji spółki zostały podjęte działania zmierzające do racjonalizacji oraz redukcji jej wydatków, między innymi zmniejszono zatrudnienie. Aktualnie spółka nie zatrudnia pracowników. Nie posiada również środków finansowych na prowadzonym na jej rzecz rachunku. Do wniosku załączono kserokopię wyciągu bankowego za lipiec 2013 r. z ujemnym saldem oraz kserokopię decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] marca 2011 r. o cofnięciu koncesji na obrót paliwami ciekłymi oraz informację o ustanowionych zastawach skarbowych.
W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku spółka złożyła kserokopię CIT-8 za 2013 r. nie zawierającą prezentaty urzędu skarbowego oraz wygenerowany elektronicznie wyciąg z rachunku bankowego za okres styczeń – czerwiec 2014r.
z saldem za poszczególne miesiące (-) [...] zł. Oświadczyła ponadto, że postanowieniem Prokuratora Okręgowego w R. z dnia [...] maja 2014 r. oddano na przechowanie A. J. - prezesowi zarządu i jedynemu udziałowcowi skarżącej pięć samochodów ciężarowych.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki.
Skoro udzielenie spółce z o.o. prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadność wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. oddano prezesowi zarządu i jedynemu udziałowcowi skarżącej pięć samochodów ciężarowych, które według oświadczenia spółki stanowiły jedyne źródło uzyskiwania dochodu. Oznacza to, że skarżąca od czerwca 2014 r. posiada realne możliwości uzyskiwania dochodów przy wykorzystaniu tychże pojazdów. Z treści powyższego postanowienia nie wynika bowiem zakaz ich wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie zakaz zbywania i obciążania. Podkreślenia wymaga również, że spółka mimo postępowania egzekucyjnego nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i poza zaległościami w podatku od środków transportowych, innych zaległości, jak oświadczyła, nie posiada. Wątpliwości budzi także złożone zeznanie CIT-8 za 2013 r. bowiem nie jest ono opatrzone żadną pieczęcią potwierdzającą wpływ do urzędu skarbowego. Ponadto skarżąca nie wyjaśniła jakie są źródła finansowania jej bieżącej działalności.
Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, jakoby nie była w stanie partycypować w kosztach sądowych tj. uiścić wpisu od złożonej skargi kasacyjnej.
Z wymienionych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.