Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z dnia [...] października 2014 r. wniesionej przez J. G. (dalej: "skarżący") jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: "organ") z dnia [...] października 2014 r. [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2014 r. [...], umarzającą postępowanie w sprawie umorzenia zaległych zobowiązań z tytułu składek.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia [...] września 2014 r. (data wpływu do organu [...] września 2014 r.) skarżący wniósł o rozłożenie na raty należności z tytułu składek (150 rat po [...] zł) oraz o całkowite umorzenie kwoty odsetek. Następnie ustanowiony przez skarżącego pełnomocnik pismem z dnia [...] września 2014 r. złożył oświadczenie o rezygnacji z rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2014 r.
Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1442; dalej: "u.s.u.s.") w związku z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a.") orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił skarżący, podnosząc, iż nie zgadza się z oświadczeniem o rezygnacji z rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2014 r. Ponownie wniósł o rozpatrzenie sprawy umorzenia zaległych zobowiązań z tytułu składek, z zachowaniem art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Wskazał, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ we wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] października 2014 r., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 4 u.s.u.s. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2014 r. Powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. uznał wniosek o umorzenie składek finansowanych przez ubezpieczonych, w związku z oświadczeniem pełnomocnika skarżącego o rezygnacji z jego rozpatrzenia, za bezprzedmiotowy. Jednocześnie organ poinformował, iż wniosek skarżącego z dnia [...] września 2014 r. został potraktowany jako umorzenie całości zadłużenia i będzie przedmiotem odrębnego postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2014 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ z uwzględnieniem roszczeń skarżącego. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- – naruszenie i brak wypełnienia art. 28 ust. 2 u.s.u.s. w kwestii umorzenia przez ZUS w całości lub części składek na ubezpieczenie społeczne w przypadku ich nieściągalności, z tytułu braku możliwości ściągalności tych należności;
- – brak wypełnienia art. 28 ust. 3 u.s.u.s. przez organ ZUS w kwestii kierowanych wniosków skarżącego;
- – naruszenie wykładni art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. w związku z prezentowaną organowi przez wnioskodawcę trudną sytuację materialną bez pozytywnego rozwiązania;
- – brak zachowania wykładni art. 32 u.s.u.s. co do zasadności prezentowanych okoliczności wnioskodawcy jego stanu materialnego, zdrowotnego, finansowego w przesyłanej licznej korespondencji do ww. organu ZUS O/R.;
- – naruszenie wykładni art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 64, art. 81, art. 107 § 1 i 3, art. 229 pkt 3, 4 k.p.a., co do możliwości udowodnienia przez skarżącego racji dotyczących możliwości umorzenia nieopłaconych składek;
- – błędne interpretowanie art. 5 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr. 39, poz. 353 ze zm.) oraz art. 17 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr. 199, poz. 1673 ze zm.) co w przypadku sytuacji skarżącego nie występuje;
- – wprowadzanie w błąd skarżącego i jego pełnomocnika przez pracownika organu, co do zasadności wniesienia wniosku o rezygnacji z wniosku o umorzenie tym bardziej, że skarżący nie zgodził się z wydaną decyzją wnosząc o ponowne przeanalizowanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie z uwagi na złożenie skargi po terminie, ewentualnie o oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, zajęte w sprawie. Dodatkowo wskazał, iż późniejsza zmiana stanowiska strony nie miała wpływu na bieg sprawy, bowiem na dzień wydania decyzji stan faktyczny był prawidłowo ustalony. Strona mogła zaś złożyć ponowny wniosek w danej sprawie. Ostatecznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania, wskazując jako podstawę zwieszenia postępowania przed Sądem art. 126 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] marca 2015 r. nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a. Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli zgodności z prawem w niniejszej sprawie podlega decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2014 r. [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2014 r. [...], orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia zaległych zobowiązań z tytułu składek z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jednocześnie z treści obu ww. decyzji wynika, iż organ jako decydujące o sposobie załatwienia sprawy uznał cofnięcie przez skarżącego wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie. W zaskarżonej decyzji wskazał ponadto, iż wniosek z dnia [...] września 2014 r., zawierający żądanie udzielenia ulgi będzie przedmiotem odrębnego postępowania.
Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne, które z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu w drodze decyzji administracyjnej.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Innymi słowy, sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego, zaś jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne czy to pozytywne, czy też negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne.
W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organ miał podstawy do umorzenia postępowania. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych niniejszej sprawy skarżący wystąpił z wnioskiem o rozłożenie na raty należności z tytułu składek oraz o całkowite umorzenie kwoty odsetek. Następnie ustanowiony przez skarżącego pełnomocnik pismem z dnia [...] września 2014 r. złożył oświadczenie o rezygnacji z rozpatrzenia powyższego wniosku. Tym samym organ, w przedstawionym wyżej stanie faktycznym sprawy mógł umorzyć postępowanie w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 105 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. W postępowaniu nie występowały bowiem inne strony poza skarżącym, oświadczenie o rezygnacji z rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2014 r. do daty wydania decyzji z dnia [...] września 2014 r. nie zostało cofnięte, zaś zawarte w zaskarżonej decyzji wskazanie, iż złożony wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosek o udzielenie ulgi będzie przedmiotem odrębnego postępowania, pozwala na stwierdzenie, iż umorzenie postępowania nie pozostaje w sprzeczności zarówno z interesem społecznym, jak i interesem skarżącego.
W tych okolicznościach organ winien jako podstawę prawną umorzenia postępowania wskazać art. 105 § 2 k.p.a. zamiast art. 105 § 1 k.p.a. Powyższe naruszenie przepisów postępowania pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, a jedynie, jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., podstawę do uchylenia decyzji stanowi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń mogących stanowić podstawę do uwzględnienia skargi. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego zmierzają do wykazania wadliwości ustaleń faktycznych i oceny zasadności merytorycznej wniosku skarżącego z dnia [...] września 2014 r. Tymczasem organ nie dokonywał oceny merytorycznej ww. wniosku, a zakończył postępowanie rozstrzygnięciem o charakterze formalnym. Tym samym brak jest podstaw do uznania zarzutów, o których mowa za zasługujące na uwzględnienie w okolicznościach niniejszej sprawy.
Wobec braku ze strony organu wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie przesłanki z art. 126 p.p.s.a. wskazywanego przez skarżącego jako podstawa zawieszenia postępowania sądowego, nie zostały spełnione.
W tych okolicznościach wobec braku dopatrzenia się podniesionych w skardze naruszeń przepisów prawa, a także innych naruszeń uzasadniających uwzględnienie skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, orzekając jak w sentencji wyroku.