Uzasadnienie
Wnioskiem załączonym do skargi I. H. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, w zaawansowanej ciąży i nie stać jej na ponoszenie dodatkowych (poza koniecznymi) wydatków. Jako posiadany majątek wymieniła dom – [...] m² w P..
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji materialnej skarżąca w dniu [...] lutego 2010 r. przesłała kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego, z której wynika, że w dniu [...] stycznia 2010r, urodziła dziecko, kserokopię wezwania do zapłaty za gaz na kwotę [...] zł, decyzję o ustaleniu podatku od nieruchomości za 2010 r. – [...] zł oraz wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące. Ponadto oświadczyła, że jej narzeczony nie posiada statusu osoby bezrobotnej i aktualnie utrzymuje się z oszczędności i pożyczek.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa).
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przy czym koszty postępowania na obecnym etapie wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi.
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową skarżącej, stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca jest wprawdzie osobą bezrobotną (kserokopia decyzji w załączeniu) i posiada małe dziecko niemniej jednak istotne znaczenie dla oceny wniosku ma złożony wyciąg bankowy, z którego w żaden sposób nie wynika, aby znajdowała się ona w szczególnie trudnej sytuacji finansowej. Analiza operacji na rachunku w okresie listopad – styczeń wskazuje, że na konto skarżącej regularnie każdego miesiąca wpływa kwota [...] zł tytułem tzw. zasilenia. Niezależnie od tego w dniu [...] grudnia 2010 r. na konto wpłynęła kwota [...] zł, zaś w dniu [...] i grudnia i [...] stycznia odpowiednio [...] i [...] zł. Jednocześnie skarżąca poza poleceniami przelewu z tytułu bieżących opłat (energia, wywóz nieczystości itp.) w dniu [...] grudnia 2010 r. dokonała przelewu na kwotę ponad [...] zł z tytułu "[...]", zaś saldo na rachunku na dzień [...] stycznia 2010 r. wynosiło [...] zł. Ponadto z treści złożonej skargi wynika, że skarżąca jest współwłaścicielką dwóch działek nr [...] i [...] w P..
Powyższe oznacza, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy tj. przerzucenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie na Skarb Państwa czyli wszystkich podatników. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że formalnie skarżąca jest osobą bezrobotną oraz, że ma małe dziecko. Obowiązkiem bowiem łożenia na utrzymanie dziecka obciążeni są oboje rodzice.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.