Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej: strona, skarżący, producent), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji, Dyrektor ARiMR) o odmowie przyznania wsparcia.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Producent jako uczestnik mechanizmu Wspólnej Polityki Rolnej "Dalszego tymczasowego wsparcia producentów owoców i warzyw" realizowanego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz.U. z 2014 r., poz.1468 ze zm.; dalej: "rozporządzenie RM") oraz rozporządzenia delegowanego KE (UE) Nr 1031/201-1 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 284 z 30.09.2014 r., str. 22-39 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 1031/2014") złożył [...] maja 2015 r. w Oddziale Terenowym ARiMR powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia wycofania z rynku na bezpłatną dystrybucję jabłek w łącznej ilości [...] kg z powierzchni [...] ha.
Następnie, na podstawie ww. powiadomienia producent przeprowadził operacje wycofania jabłek z rynku przekazując owoce na rzecz uprawnionych podmiotów i wystąpił ze stosownym wnioskiem o przyznanie wsparcia z tego tytułu. Wniosek obejmował wycofanie z rynku na bezpłatną dystrybucje [...] kg jabłek w dniach [...] czerwca 2015 r. i [...] czerwca 2015 r. z powierzchni [...] ha. Postępowanie zostało zakończone wydaniem przez Dyrektora ARiMR decyzji z [...] sierpnia 2015 r. w sprawie udzielenia wsparcia w kwocie [...] EUR, tj. [...] PLN.
Następnie, w wyniku przeprowadzonych przez Komisję Europejską czynności kontrolnych wydatkowania środków finansowanych z budżetu UE (fundusz EFRG) w latach 2014 - 2016 dotyczących m.in. ww. płatności na rzecz producenta, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości polegające na nie kwalifikowalności pomocy udzielonej producentowi, Agencja Płatnicza w przedstawionych przez Komisję Europejską zaleceniach poaudytowych została zobligowana do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu odzyskania nieprawidłowo wydanych środków z budżetu UE tj. funduszu EFRG. Stwierdzono bowiem, że działania producentów wnioskujących o wsparcie, będących jednocześnie członkami uznanej organizacji producentów dokonane zostały z naruszeniem prawa, tj. art. 1, art. 5 ust. 6 i art. 9 ust. 4 rozporządzenia delegowanego KE (UE) Nr 1031/2014 z dnia 29 września 2014 r. ustanawiającego dalsze tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw oraz mają znamiona otrzymania podwójnego wsparcia.
Mając na względzie powyższe oraz dokonane ustalenia w sprawie co do przynależności skarżącego do ww. uznanej organizacji producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o. o., wszczęto wobec skarżącego postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych środków oraz postępowanie w sprawie stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. nieważności decyzji z [...] sierpnia 2015 r. przyznającej skarżącemu wnioskowaną płatność. Ostatecznie Prezes ARiMR, decyzją z [...] stycznia 2020 r. stwierdził nieważność ww. decyzji w sprawie udzielenia wsparcia argumentując, że dotknięta jest ona w sposób bezsporny wadą prawną polegającą na rażącym naruszeniu przepisów prawa. tj. art. 5 ust. 1 lit. a i art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1031/2014 oraz § 4 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia RM, zatem wystąpiła konieczność wyeliminowania jej z obrotu jako decyzji dotkniętej wadą nieważności. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W dniu [...] lipca 2020 r. Dyrektor ARiMR wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania wsparcia za wycofanie owoców na bezpłatną dystrybucję, a z kolei Prezes ARiMR stwierdził niedopuszczalność zażalenia na powyższe postanowienie.
Decyzją z [...] sierpnia 2020 r., Nr [...], Dyrektor ARiMR odmówił przyznania wsparcia finansowego z tytułu wycofania na bezpłatną dystrybucję jabłek.
W odwołaniu od tej decyzji, strona wniosła:
- - o stwierdzenie nieważności tej decyzji - ewentualnie o jej uchylenie w całości,
- - na podstawie art 136 k.p.a. o:
- a) uzupełnienie dowodów w sprawie o:
- - ustalenia audytu Komisji Europejskiej przeprowadzonego w dniach [...].09.2016 - [...].09.2016, w tym zalecenia poaudytowe,
- - stanowiska Agencji Rynku Rolnego oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prezentowane w tej kwestii w trakcie przeprowadzania audytu oraz stanowisko ostateczne strony polskiej co do ustaleń audytow i zaleceń poaudytowych Komisji Europejskiej,
- b) umożliwienie Stronie wypowiedzenie się co do dowodów wymienionych w lit. a) w realnym terminie, poprzez zawiadomienie jej pełnomocnika o takiej możliwości w odpowiednim terminie.
W obszernym uzasadnieniu strona odniosła się do postawionych zarzutów akcentując brak dokumentacji ustaleń audytu Komisji Europejskiej.
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r. powołaną na wstępie, Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając brak podstaw do jej zmiany.
Po przedstawieniu stanu sprawy, w pierwszej kolejności Prezes ARiMR przypomniał zasady przyznawania wsparcia, o które z wnioskiem wystąpił skarżący w związku z dokonaniem operacji wycofania owoców z rynku i przekazania ich na rzecz uprawnionych podmiotów. Wskazał również, że postępowanie w sprawie tego wniosku ostatecznie zakończyło się stwierdzeniem nieważności decyzji Dyrektora ARiMR z [...] sierpnia 2015 r. w sprawie udzielenia wsparcia, w związku z ustaleniem w okolicznościach tej sprawy, że skarżący w dniu składania powiadomienia, był członkiem uznanej organizacji producentów [...] Sp. z o.o., co wyklucza go z kręgu uprawnionych do otrzymania wsparcia zgodnie z powołanymi w decyzji organu I instancji przepisami prawa krajowego i unijnego. Udzielenie bowiem wsparcia finansowego uznanej organizacji producentów [...] Sp. z o.o. wykluczyło możliwość udzielenia wsparcia finansowego skarżącemu zgodnie z tymi przepisami.
Przeprowadzona przez organ I instancji weryfikacja producenta pod względem jego przynależności do uznanej organizacji producentów [...] Sp. z o.o. bezsprzecznie wskazuje, że wnioskującym o możliwość wycofania produktów oraz wnioskującym o wypłatę wsparcia nie jest podmiot uprawniony o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia RM, czyli producent niebędący członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. Producent. który w trakcie przeprowadzenia operacji wycofania z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji jest członkiem i współudziałowcem uznanej organizacji producentów traci prawo do otrzymania wsparcia przyznawanego na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2), § 8 ust. 1 rozporządzenia RM oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1031/2014, bowiem kluczową datą istotną do weryfikacji uprawnień beneficjenta jest data przeprowadzenia operacji wycofania produktu, co wskazuje wprost § 4 ust. 2 rozporządzenia RM.
Organ odwoławczy uznał, że aspekcie podmiotowym, w mechanizmie mogą brać udział, jako beneficjenci tylko uznane organizacje producentów, które realizują program operacyjny oraz producenci indywidualni, którzy nie są ich członkami, a którzy spełniają wymogi przewidziane w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM. Wyłącznie te dwie kategorie podmiotów mogą zgłosić chęć uczestnictwa w mechanizmie poprzez złożenie powiadomienia, o którym mowa w § 4 ust. 3 rozporządzenia RM. Powiadomienie złożone przez inny podmiot nie odniesie spodziewanego skutku. bowiem złożone będzie przez podmiot nieuprawniony.
Samo zgłoszenie akcesu do mechanizmu poprzez złożenie Powiadomienia przez skarżącego nie wywołało żadnego skutku obligacyjnego, bowiem składając Powiadomienie nie musiał skorzystać z wykonywania operacji. Producent powinien mieć świadomość, że od [...] października 2007 r. jest członkiem organizacji [...] Sp. z o. o realizować operacji indywidualnie, a także w późniejszym czasie składać Wniosku, ponieważ zrobiła to ww. spółka.
W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego producent, który w dniu składania powiadomienia ([...] maja 2015 r.), przed przeprowadzeniem operacji wycofania z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji oraz w dniu składania wniosku był członkiem i współudziałowcem uznanej organizacji producentów nie ma prawa do otrzymania wsparcia przyznawanego na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2, § 8 ust. 1 rozporządzenia RM oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1031/2014.
W związku z powyższym, na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego organ ustalił, że wskazane powyżej dokumenty, w tym Wniosek strony, bezsprzecznie wskazują, iż wnioskującym o możliwość wycofania produktów oraz wnioskującym o wypłatę wsparcia nie był podmiot, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia RM, czyli producent niebędący członkiem organizacji producentów owoców i warzyw. Również operacja wycofania produktów z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, z tytułu której przysługuje wsparcie została przeprowadzona przez podmiot/producenta będącego członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o. o., co wskazuje, że skarżący nie mógł być producentem, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia RM.
Zatem wniosek o wsparcie został złożony przez podmiot nieuprawniony, bowiem istotne w sprawie jest to, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia RM tylko dwie wskazane w nim kategorie podmiotów są uprawnione do uczestnictwa w mechanizmie, a strona nie była w czasie złożenia Powiadomienia i Wniosku żadnym z tych podmiotów.
Reasumując, z powołanych wyżej względów Prezes ARiMR zarzuty odwołania uznał za nieuzasadnione. W szczególności organ nie widział konieczności włączania do akt przedmiotowej sprawy, akt sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OT ARR z [...] sierpnia 2015 r., decyzją z [...] stycznia 2020 r. wydaną przez Prezesa ARiMR, utrzymaną w mocy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2020 r.
Za niezasadne uznano zarzuty strony dotyczące przedwczesnego zakończenia postępowania przez Dyrektora [...] OR ARiMR w sprawie o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z racji tego, że toczy się postępowanie przed WSA. W tym zakresie Organ odwoławczy powołał się na ostateczność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2020 r. (utrzymująca w mocy decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...].01.2020 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z [...].08.2015 r.). Stwierdził również, że skierowanie skargi do WSA nie obliguje organu do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zaznaczono, że decyzja przyznająca płatność została ostatecznie wyeliminowana z obiegu prawnego, jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zatem wypłacone środki są środkami pobranymi nienależnie, co obliguje organ do szybkiego i sprawnego ich odzyskania. Wyjaśniono również, że producent przy składaniu Powiadomienia w dniu [...] maja 2015 r.. informował o zamiarze uczestnictwa w mechanizmie oraz o zamiarze wycofania jabłek z rynku, oświadczył na stronie 6 formularza, że zna warunki uczestnictwa i zobowiązuje się do ich przestrzegania.
W składanym Powiadomieniu oraz we Wniosku wskazał także, iż jest producentem niebędącym członkiem organizacji producentów i warzyw (zaznaczając check-box "Producent owoców i warzyw niebędący członkiem organizacji producentów owoców i warzyw"), pomimo, iż już od dnia [...] października 2007 r. był członkiem [...] sp. z o.o.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia, art. 7 i art. 8 k.p.a., stwierdził, że zebrany materiał dowodowy został oceniony przez organ I instancji prawidłowo, uwzględniał znaczenie i wartość dokumentów zgromadzonych w sprawie, a wydając decyzję organ I instancji oparł się na obowiązujących przepisach prawnych. Uzasadnienie zawiera podstawę prawną, zatem zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania procesowego, tj. art. 7 oraz art. 8 k.p.a., uznał za bezzasadne. Nie podzielił także argumentów odnoszących się do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik skarżącego zaskarżonej decyzji zarzucił:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- a) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a.;
- b) art. 7 k.p.a. art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. i 107 k.p.a. - poprzez: wydanie decyzji w II instancji przed rozpatrzeniem środków prawnych przysługujących Stronie, w sytuacji gdy rozpatrzenie tych środków zgodnie z żądaniem ma istotny wpływ na wynik postępowania, nie rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania, niedokładne ustalenie stanu faktycznego i nie zgromadzenie w aktach sprawy całości dowodów w zakresie ustalenia faktów dotyczących przeprowadzania audytu przez KE, w zakresie stanowiska strony polskiej (w tym treści tych dokumentów), a zwłaszcza stanowiska Agencji Rynku Rolnego oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prezentowanego w trakcie przeprowadzania audytu, brak ustaleń, czy to producent rolny pierwszy złożył powiadomienie czy organizacja producentów rolnych, niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne skarżonej decyzji;
- c) art. 136 w związku z art. 78 k.p.a. - poprzez negatywne rozpatrzenie wniosku strony, złożonego przez Stronę o uzupełnienie dowodów o stanowiska Agencji Rynku Rolnego oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prezentowane w ramach audytu Komisji Europejskiej przeprowadzonego w dniach [...].09.2016-[...].09.2016 w trakcie przeprowadzania audytu oraz o stanowisko ostateczne strony polskiej co do ustaleń audytowych i zaleceń poaudytowych Komisji Europejskiej,
- d) art. 10 i 81 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do dowodów wymienionych w lit. c) przed wydaniem decyzji;
- 2) rażące naruszenie przepisów Ustawy wprowadzającej poprzez niezastosowanie art. 59 pkt 3 Ustawy wprowadzającej oraz naruszenie art. 47 ust. 2 i art. 48 ust. 2 Ustawy wprowadzającej, poprzez ich błędne zastosowanie;
- 3) naruszenie prawa materialnego - to jest § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2014 r. w związku z art. 7a k.p.a.
Skarżący wniósł:
- 1) stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
- 2) ewentualnie uchylenie skarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
- 3) wniósł o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu skargi rozwinął postawione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, że sądy stosują środki określone w ustawie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozwijając powyższe, z uwagi na istotę rozpoznawanej sprawy niezbędne jest usystematyzowanie okoliczności faktycznych, w których zapadły rozstrzygnięcia, gdyż lektura skargi prowadzi Sąd do wniosku, że argumentacja skargi nie dotyczy w całości prowadzonego w tej sprawie postępowania.
Sąd wskazuje zatem, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest wyłącznie decyzja odmawiająca skarżącemu wsparcia w związku z wycofaniem z rynku na bezpłatną dystrybucję [...] kg jabłek i przekazania owoców na rzecz uprawnionych podmiotów. Uprzednio wydana decyzja Dyrektora ARiMR z [...] sierpnia 2015 r. udzielająca przedmiotowego wsparcia (w kwocie [...] EUR, tj. [...] zł) została bowiem wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia przez Prezesa ARiMR, decyzją z [...] stycznia 2020 r. jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W postępowaniu nadzwyczajnym, wszczętym przez organy w sprawie z urzędu, m.in. w związku z przeprowadzonymi czynnościami kontrolnymi przez Komisję UE w zakresie kontroli wydatkowania środków finansowych z budżetu Unii ustalono, że ww. decyzja organu I instancji przyznawała wsparcie nieuprawnionemu producentowi (skarżącemu), gdyż był on członkiem uznanej organizacji producentów [...] Sp. z o. o., która także otrzymała środki finansowe w ramach tego samego wsparcia. tj. mechanizmu embargo DOWlll.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] czerwca 2020 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 537/20, oddalił skargę A. K. (wyrok nieprawomocny).
W dalszym toku postępowania organ I instancji, w wyniku przeprowadzonego postępowania wydał decyzję z [...] sierpnia 2020 r. o odmowie przyznania wsparcia, którą w rozpoznawanej sprawie i kontrolowanej przez Sąd, Prezes ARiMR - utrzymał w mocy. A zatem przedmiotem kontroli Sądu, a tym samym istotą sporu w tej sprawie jest wyłącznie ocena zasadności podjętego przez organy w sprawie rozstrzygnięcia, w świetle ustalonych okoliczności faktycznych, z których wynika, że producent (skarżący), będąc jednocześnie członkiem uznanej organizacji producentów [...] Sp. z o.o. złożył stosowne powiadomienie i przeprowadził operacje wycofania produktów z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji. Organy przyjęły zatem, że działał wbrew obowiązującym w sprawie przepisom prawa krajowego i unijnego, bowiem w okresie wycofywania produktów z rynku oraz w dniu składania Wniosku był członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o.o., a tym samym jej udziałowcem.
W tym samym czasie strona biorąc udział w mechanizmie embargo DOWIII nie mogła być jednocześnie producentem indywidualnym niebędącym członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw. Wypłata wsparcia finansowego na rzecz OP [...] Sp. z o.o. skutkuje wykluczeniem skarżącego z katalogu podmiotów uprawnionych do udziału w mechanizmie. Strona, będąc zatem producentem owoców będącym członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw realizującej program operacyjny, która otrzymała wsparcie finansowe w tym samym mechanizmie DOWIll utraciła tym samym uprawnienie do uzyskania indywidualnego wsparcia finansowego w ramach przedmiotowego mechanizmu. Przypomnieć należy, że Skarżący był członkiem organizacji [...] od [...] października 2007 r. Potwierdza powyższe wykaz członków organizacji, który zawiera dane producenta.
Skarżący twierdzi natomiast, że organy działały wbrew zasadom k.p.a. Posiadały przy tym wiedzę, że jest on jednocześnie członkiem uznanej organizacji producentów. Działał zgodnie z prawem, wyzbył się nieodpłatnie swego mienia albowiem działając w zaufaniu do organów państwa był zapewniony, iż z tytułu nieodpłatnego przekazania wyprodukowanych przez siebie owoców instytucjom wskazanym przez organ otrzyma rekompensatę z tytułu bezpłatnej dystrybucji owoców, rekompensatę pieniężną. Obecnie wskutek wydanych decyzji zostanie zatem pozbawiony tej rekompensaty, co rażąco narusza prawo.
Stwierdzić należy, że nie ma racji Skarżący w powyższym sporze. Słuszne jest stanowisko organów orzekających w sprawie, a wydane decyzje odpowiadają prawu.
Wskazać należy, że w postępowaniu dotyczącym wniosku strony o przyznanie wsparcia zastosowanie miały przepisy rozporządzenia RM z 2014 r. oraz rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014. Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014 w niniejszym rozporządzeniu ustanowiono przepisy dotyczące tymczasowych nadzwyczajnych unijnych środków wsparcia, które mają być przyznane organizacjom producentów w sektorze owoców i warzyw, uznanym zgodnie z art. 154 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, oraz producentom, którzy nie są członkami takich organizacji. Te tymczasowe nadzwyczajne unijne środki wsparcia obejmują operacje wycofania z rynku, niezbierania plonów i zielonych zbiorów.
Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z 2014 r. wsparcie przysługuje:
- 1) organizacji producentów owoców i warzyw, uznanej na podstawie odrębnych przepisów i realizującej program operacyjny, o którym mowa w art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347, z 20.12.2013, str. 671 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1308/2013);
- 2) producentowi owoców i warzyw niebędącemu członkiem organizacji producentów, o której mowa w pkt 1, będącemu producentem rolnym w rozumieniu ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, który:
- a) posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha, w którym prowadzi uprawę owoców lub warzyw w gruncie, a powierzchnia działki rolnej w rozumieniu ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, na której prowadzi dana uprawę, wynosi co najmniej 0,1 ha, lub
- b) prowadzi uprawę owoców lub warzyw w ramach działu specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tak sformułowany przepis jasno wskazuje, że producentowi indywidualnemu wsparcie w ramach przedmiotowego mechanizmu przysługuje pod warunkiem, że nie jest on członkiem organizacji producentów owoców i warzyw, która realizuje program operacyjny. O tym wyraźnie mówi również art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014 r., z którego wynika, że pomoc finansową Unii przyznaje się producentom owoców i warzyw, którzy nie są członkami organizacji producentów, na operacje wycofania z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji (...).
Producent indywidualny niebędący członkiem organizacji producentów owoców i warzyw realizującej program operacyjny, który zamierza ubiegać się o wsparcie w ramach omawianego mechanizmu, powinien stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia RM z 2014 r. złożyć do dyrektora oddziału terenowego Agencji powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia operacji wycofania z rynku kwalifikującej się do wsparcia. Ponadto, zgodnie z § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia wparcie udzielane jest na wniosek podmiotu, o którym mowa w § 4 ust. 1, co oznacza, że może być on składany wyłącznie przez organizację producentów owoców i warzyw realizującą program operacyjny albo przez indywidualnego producenta owoców i warzyw, który nie należy do takiej organizacji.
W okolicznościach niniejszej sprawy zasadne są więc ustalenia, że skarżący nie spełniał warunków udziału i uzyskania wsparcia w przedmiotowym mechanizmie, ponieważ od [...] października 2007 r. jest członkiem uznanej grupy producentów owoców i warzyw [...] Sp. z o.o., która w latach 2013-2015 realizowała również ten program. Skarżący w dacie składania powiadomienia ([...] maja 2015 r.), wycofania jabłek na bezpłatną dystrybucję oraz składania wniosku ([...] lipca 2015 r.) nie był podmiotem, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. oraz w art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014. Powołane przepisy pod względem podmiotowym wskazują bowiem wyraźnie 2 grupy producentów, które mogą występować w przedmiotowym mechanizmie wsparcia.
Skarżący, składając wniosek o przyznanie wsparcia oświadczył, że zna warunki uczestnictwa w tym programie i zobowiązuje się do ich przestrzegania (oświadczenie na stronie 6 formularza). Niewątpliwie, podpisując takie oświadczenie, miał świadomość obowiązujących go przepisów krajowych i unijnych, regulujących udział w przedmiotowym mechanizmie, a członkiem uznanej organizacji producentów owoców i warzyw, biorącej udział w tym samym programie, był już od 2007 r.
W tym miejscu warto zauważyć, że organizacje producentów są podmiotami, których celem jest wzmacnianie pozycji plantatorów na rynku. Są one wręcz zobowiązane do zagospodarowania całości produkcji dostarczonej przez swoich członków. Z treści § 4 ust. 2 rozporządzenia RM z 2014 r. wynika ponadto, że w przypadku organizacji producentów owoców i warzyw realizującej program operacyjny limit dotyczący m.in. ilości produktów objętych planowaną operacją wynosi 20.000 ton, kiedy w przypadku indywidualnego producenta wynosi 500 ton.
Skarżący jako członek spółki [...] powinien znać cele takiej organizacji, jej prawne możliwości oraz zasady udziału w przedmiotowym mechanizmie. Trudno więc uznać za wiarygodne twierdzenie strony zawarte w skardze, że wypełnił wszystkie wymogi dla uzyskania wsparcia.
Zdaniem Sądu, literalne brzmienie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r., wzmocnione brzmieniem art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014) jest jasne i oczywiste, nie wymaga wykładni. Tym samym decyzje organów w sprawie są zgodne z prawem, gdyż skarżący nie jest podmiotem uprawnionym, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. do wsparcia. Sąd podziela przy tym stanowisko prezentowane w orzecznictwie na tle powołanych wyżej przepisów, że prawidłowe odczytanie i zastosowanie przepisu § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. wykluczało możliwość podwójnego finansowania. Przepis art. 9 ust. 4 rozporządzenia delegowanego nr 1031/2014 nakłada na producentów indywidualnych obowiązek dołączenia do wniosku o wsparcie dokumentacji dodatkowej uzasadniającej przyznanie kwoty pomocy finansowej Unii, której dotyczy wniosek, i pisemnego oświadczenia, że w odniesieniu do operacji kwalifikujących się do otrzymania pomocy finansowej Unii na mocy niniejszego rozporządzenia wnioskodawca nie otrzymał i nie otrzyma żadnego podwójnego finansowania unijnego lub krajowego ani odszkodowania w ramach polisy ubezpieczeniowej.
Tym samym do przyznania wsparcia wymagany był nie tylko udokumentowany wniosek, ale i oświadczenie o braku podwójnego finansowania. Niewątpliwe niespełnienie warunku podmiotowego stanowi samodzielną podstawę do odmowy przyznania pomocy finansowej. Skoro więc skarżący warunku tego nie spełniał (był jednocześnie członkiem uznanej organizacji producentów) to prawidłowo odmówiono mu wsparcia. Wówczas bowiem pomoc finansowa trafiłaby do podmiotu nieuprawnionego i byłoby sprzeczne z zasadą, że środki z budżetu unijnego podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane w sposób celowy i oszczędny.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 (zasada praworządności), art. 8 (zasada zaufania do władzy publicznej), art. 9 (zasada informowania stron), Sąd stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie. Prezes ARiMR, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w sposób wyczerpujący i zrozumiały przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia, jak również powołał podstawę prawną. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, jest wyczerpująca, jasna, posiada wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., dokładnie przedstawia proces kontroli decyzji organu I instancji pod względem jej legalności. Bezspornie organy orzekające w tej sprawie ustaliły, że skarżący nie spełnia warunków otrzymania wsparcia, określonych m.in. w treści § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 2014 r. (podmiot nieuprawniony).
Tym samym organ odwoławczy nie naruszył art. 7, art. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem dokładnie zbadał okoliczności sprawy w kontekście zasad przyznawania wsparcia w ramach mechanizmu "embargo". Jednocześnie ustosunkował się do zarzutów strony oraz dał wyraz swoim ustaleniom w decyzji poddającej się kontroli Sądu.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Jak wskazano powyżej Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego w stosunku do decyzji kontrolowanych przez Sąd. Decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] sierpnia 2020 r., a więc po wydaniu decyzji ostatecznej w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 2015 r. Decyzja ostateczna wydana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana w dniu [...] czerwca 2020 r. Kluczowe znaczenie miało rozstrzygnięcie sprawy w zakresie przyznania wsparcia po wydaniu decyzji ostatecznej, a tą decyzją ostateczną była decyzja z [...] czerwca 2020 r. wydana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tak więc nie ma racji Skarżący, że organy ARiMR powinny rozpoznać sprawę dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu – wyroku w sprawie VIII SA/Wa 537/20 (znanym Sądowi z urzędu).
Nieprawidłowy jest również zarzut odnoszący się do konieczności uzupełnienia dowodów w zakresie przeprowadzonego audytu Komisji Europejskiej przeprowadzonego w dniach [...].09.2016 – [...].09.2016. W tym zakresie przypomnieć należy, że Sąd kontrolował konkretną decyzję i na wstępie uzasadnienia określił ramy tej kontroli. Nie można w jednym postępowaniu kontrolować kwestii nieważności, kwestii audytu czy postępowania zwykłego związanego z przyznaniem bądź odmową przyznania wsparcia.
Za nieuprawniony Sąd uznaje zarzut o stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji.
Z tych względów, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.