Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2006 roku M.K., dalej skarżąca, zwróciła się do Wójta Gminy w P. o zwrot kosztów dowozu dzieci do szkoły od stycznia 1996 roku do czerwca 2004 roku. W okresie tym skarżąca własnym środkiem lokomocji dowoziła dzieci do szkoły.
Wójt Gminy w P. działając w oparciu o art. 104 k.p.a. i art. 17 ust.3 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku odmówił zwrotu kosztów za przewóz dzieci do szkoły własnym środkiem transportu.
Uzasadniając swoją decyzje organ wskazał, że gmina rozpoczęła realizację obowiązku przewozu dzieci w grudniu 2003 r. organizując punkt zborny dla dzieci zamieszkujących w Z., w miejscowości w której zamieszkują wnioskodawcy wraz z dziećmi, położony w odległości [...]m od miejsca ich zamieszkania.
W związku z powyższym zarzut zaniechania obowiązku dowożenia dzieci począwszy od grudnia 2003 r. jest całkowicie bezpodstawny.
Ponadto organ podniósł, że droga łącząca miejscowość Z., w której mieszka skarżąca, z Publiczną Szkołą Podstawową w J. nie jest i nie była obsługiwana przez środki komunikacji publicznej, wobec powyższego nie ma zastosowania przepis o zwrocie kosztów środkami komunikacji publicznej.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 roku skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji lub uchylenie jej i przekazanie do ponownego rozpoznania.
Zdaniem skarżącej argumentacja Wójta Gminy P., że nie przysługuje zwrot kosztów przewozu dzieci do szkoły z uwagi na brak sieci komunikacji publicznej jest nie do przyjęcia. Treść art. 17 ust.3 ustawy o systemie oświaty daje podstawę do zwrotu kosztów dowozu dzieci do szkoły bez względu na to czy dana trasa jest obsługiwana przez komunikację publiczną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzją z dnia [...] października 2006 roku uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wywiódł, że obowiązek gminy zapewnienia dzieciom bezpłatnego transportu do szkoły, niezależnie od tego w jakiej formie jest on realizowany, tzn. w formie bezpłatnego przewozu dzieci zorganizowanego przez gminę, czy też zwrotu kosztów przejazdu dzieci do szkoły środkami komunikacji publicznej, nie podlega realizacji w formie decyzji administracyjnej. Takiej formy nie przewiduje bowiem przepis art. 17 ust.3 ustawy o systemie oświaty, ani inny przepis prawa materialnego.
Tak więc zdaniem organu na gruncie przywołanego przepisu ustawy o systemie oświaty zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej co wyczerpało przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Pismem z dnia [...] listopada 2006 roku skarżąca skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 17 ust.3 ustawy o systemie oświaty oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a. przez przyjęcie, że zwrot kosztów przejazdu dzieci do szkoły nie podlega realizacji w formie decyzji administracyjnej i wniosła o jej uchylenie.
W ocenie skarżącej w art.17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty został nałożony na gminy ustawowy obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu uczniów lub zwrotu poniesionych kosztów, jeżeli nie zorganizowano świadczeń w postaci usługi transportowej. W celu realizacji tego obowiązku ustawowego gminy otrzymują od Skarbu Państwa subwencje. W tym układzie, zwrot poniesionych kosztów nie jest sprawą majątkową gminy, gdyż w tej kwestii gmina występuje jako podmiot administrujący, który wykonuje działania z zakresu administracji publicznej. Dlatego też, realizacja tego obowiązku następuje na drodze administracyjnej. Fakt, że nie było i nie ma komunikacji publicznej nie oznacza, iż nie przysługuje prawo do zwrotu poniesionych wydatków w związku z dowozem dzieci.
Ponadto skarżąca kwestionuje pogląd organu, że decyzja Wójta Gminy P. została wydana bez podstawy prawnej. Podstawą prawną tej decyzji stanowił art.17 ust.3 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z art.104 § 1 k.p.a. organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawa o systemie oświaty nie zawiera wyłączenia realizacji zwrotu poniesionych kosztów w formie decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniosl o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną.
Organ drugoinstancyjny uznał, że wydana przez Wójta Gminy decyzja w oparciu o art. 17 ust.3 ustawy o systemie oświaty wyczerpuje dyspozycje art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym samym została wydana bez podstawy prawnej.
Takie stanowisko organu należy uznać za niezasadne.
W omawianej sprawie podstawą działania organów gminy jest przepis art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Powyższy pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 roku sygn. akt I SA 650/03 (baza orzeczeń sądów administracyjnych) uznając, że Wójtowi Gminy nie przysługuje tylko skarga na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu.
W rozpoznawanej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wójt Gminy decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. odmówił zwrotu kosztów za bilety miesięczne. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Analizując stan faktyczny i prawny Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania, że badana decyzja Wójta Gminy w sprawie zwrotu kosztów przejazdu środkami komunikacji publicznej wydana była bez podstawy prawnej, nie kwestionując tym samym zasady, że Wójt Gminy rozstrzyga decyzją w sprawach administracyjnych wynikających z dyspozycji art. 17 ust.3 ustawy o systemie oświaty.
Skład orzekający w tej sprawie podzielił powyższy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Niezależnie od powyższego należy podnieść, iż ugruntowany jest pogląd, że w sytuacji gdy ustawodawca nie określił sposobu rozstrzygnięcia, a istnieją wątpliwości co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, iż powinna być ona załatwiona w drodze decyzji administracyjnej.
Organ II instancji rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej będzie musiał ocenić zaskarżoną decyzję Wójta Gminy P. nie tylko pod kątem formalnym, ale i merytorycznym
Reasumując należy uznać, że organ naruszył przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
W związku z powyższym Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.