Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, U. K. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję z [...] grudnia 2011 roku.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach, zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem. Skarżąca wyjaśniła, że z dniem [...] kwietnia 2013 r. zakończyła pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego i rozpoczęła ponownie prowadzenie działalności gospodarczej, jednak jak na razie nie osiągnęła ona jeszcze dochodu.
W związku z wątpliwościami co do sytuacji majątkowej skarżącej, Sad na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.") wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy poprzez:
- 1) nadesłanie odpisu podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2013 r.;
- 2) odpisu rejestru nabycia i dostaw (VAT) za okres od stycznia do kwietnia 2013 r.;
- 3) zeznania podatkowego małżonków za 2012 r.;
- 4) wyciągów z rachunków bankowych i lokat małżonków za ostatnie sześć miesięcy;
- 5) odpisu spisu towarów handlowych na 31 grudnia 2012 r.;
- 6) wskazania wszystkich źródeł utrzymania małżonków w 2013 r.
W dniu 25 czerwca 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej, do którego dołączyła:
- 1) zeznanie podatkowe skarżącej za 2012 r.;
- 2) wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie miesiące: kwiecień 2013 r., sierpień 2012 r., maj 2012 r., lipiec 2011 r.;
- 3) decyzję ZUS z dnia [...] grudnia 2012 r. o przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.
Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że do dnia [...] kwietnia 2013 r. nie prowadziła działalności gospodarczej, utrzymywała się z mężem z pobieranego przez nią świadczenia rehabilitacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni nie załączyła do swojego pisma wszystkich żądanych przez Sąd dokumentów. Sąd w konsekwencji został pozbawiony możliwości rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione przez skarżącą informacje są bowiem niewystarczające do odtworzenia jej rzeczywistej sytuacji majątkowej.
Natomiast Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z 9 marca 2011 r. sygn. akt I GZ 54/11 oraz I GZ 55/11; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.