Uzasadnienie
- 1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] września 2010 r., w wyniku rozpatrzenia odwołania M. K. (dalej: "skarżąca"), Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IC") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik UC") z [...] kwietnia 2010 r. Przedmiotem decyzji było ustalenie wartości celnej pojazdu. Jako podstawę materialnoprawną decyzji Dyrektor IC powołał między innymi przepisy art. 30 i art. 31 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zm.; dalej: "WKC") oraz art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11 października 1993 r.; dalej: "RWKC").
- 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ
I instancji. Z ustaleń tych wynika, że skarżąca [...] września 2005 r. dokonała zgłoszenia celnego uszkodzonego i używanego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...], którego była importerem. Do przedmiotowego zgłoszenia dołączyła rachunek z [...] sierpnia 2005 r., z którego wynika, że cena sprzedaży samochodu wynosiła [...] CHF oraz oświadczenie sprzedawcy ([...]) o pochodzeniu samochodu. Zgłoszenia celnego oraz dołączonych dokumentów nie weryfikowano, towar objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu i zwolniono. Naczelnik UC powziął jednak uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej pojazdu. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania celnego, organ ten ustalił wartość celną przedmiotowego pojazdu na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu wskazał na informację [...] władz celnych, z której treści wynikało, że niektóre ze wskazanych w zapytaniu polskich władz celnych firmy [...] widniejące na fakturach zakupów samochodów nie istnieją, a wartości samochodów wskazane w fakturach, umowach i rachunkach są zaniżone i nie odpowiadają rzeczywistym cenom rynkowym.
Jednocześnie organ I instancji zaznaczył, że powyższa informacja nie wymieniała ani firmy [...], ani rachunku dołączonego do zgłoszenia celnego dokonanego przez skarżącą. Jednak w wyniku porównania ceny z rachunku z cenami w ofertach internetowych na rynku [...], organ I instancji stwierdził, że rachunek dołączony do zgłoszenia ([...] CHF) nie jest wiarygodny. Dokonał analizy wartości 3 podobnych samochodów (na podstawie wydruków z bazy internetowej) i przyjął, że podobne pojazdy osiągają wartość 5200 CHF i wyższą. Ustalił przy tym, że samochód był uszkodzony. Dokonał zatem wyceny pojazdu na podstawie danych z katalogu "Eurotax Glass’s – Samochody osobowe – informator rynkowy" nr [...], s. [...]. Za podstawę przyjął cenę na rynku polskim dla podobnych samochodów (21.700 zł) i pomniejszył ją odpowiednio o koszty naprawy udokumentowane fakturami przedłożonymi przez skarżącą, marżę handlową (10%), cło (10%), podatek akcyzowy (63,1%) oraz VAT (22%). W konsekwencji ustalił wartość celną pojazdu na kwotę [...] zł.
1.3. W odwołaniu skarżąca podniosła, że firma [...] jest firmą legalnie działającą. Stąd brak jest podstaw do kwestionowania rachunku przez nią wystawionego. Tym bardziej, że samochód był uszkodzony. Podkreśliła, że zakupów części do naprawy samochodu dokonywała na giełdzie i nie ma na nie rachunków. Zdaniem skarżącej, okoliczność ta nie stanowi jednak przeszkody do uwzględnienia poniesionych przez nią wydatków.
1.4. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor IC podtrzymał w całości jego argumentację. Wskazał, że podstawę prawną do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej stanowił art. 181a RWKC. Zgodził się z twierdzeniem Naczelnika UC, że przedłożony przez skarżącą rachunek nie był wiarygodny, gdyż podana w jego treści cena wzbudziła uzasadnione wątpliwości co do tego, czy była to faktycznie zapłacona kwota. Skarżąca nie przedstawiła przy tym dowodów potwierdzających na tyle zły stan techniczny pojazdu, czy też bankowego dowodu zapłaty lub dokumentu ubezpieczeniowego. Za prawidłowe organ odwoławczy uznał wyliczenie wartości celnej pojazdu z zastosowaniem metody "ostatniej szansy", o której mowa w art. 30 i art. 31 WKC. Uwzględnił dowody potwierdzające wydatki na remont pojazdu przedstawione przez skarżącą Obliczając wartość celną pojazdu pominął oświadczenie skarżącej o poniesieniu innych, nieudokumentowanych wydatków.
2. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] listopada 2010 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wystąpiła o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu
I instancji. W piśmie procesowym z [...] maja 2011 r., złożonym w trakcie rozprawy, postawiła zarzuty naruszenia: art. 65 ust. 7 Prawa celnego (przedawnienie) oraz art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym. Dodatkowo podniosła, że organ nie powinien dokonywać wyceny według WKC, gdyż [...] nie widnieje w art. 3 KWE jako kraj, który podpisał układ. Zauważyła, że Dyrektor IC nie powinien powoływać się na wycenę [...] administracji celnej. Wystąpiła o "oddalenie" decyzji Dyrektora IC.
- 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 maja 2011 r. (VIII SA/Wa 1174/10) uchylił obie decyzje organów celnych, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "u.p.p.s.a."). Sąd uznał, że nietrafny jest zarzut przedawnienia, gdyż sprawa dotyczy określenia wartości celnej, nie zaś zaksięgowania długu celnego. Stąd przewidziany w art. 221 WKC trzyletni okres do powiadomienia o długu celnym nie ogranicza możliwości ustalenia wartości celnej towaru zgodnie z przepisami art. 28 – 36 WKC. Przeszkody takiej nie stanowi także art. 65 ust. 7 Prawa celnego. Sąd zauważył też, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej przed 5 września 2010 r. Czyli na podstawie art. 1 (WKC) w sprawie znajdują zastosowanie przepisy WKC. Jednak w ocenie Sądu organy nie przeprowadziły w sposób należyty postępowania celnego, o którym mowa art. 181a ust. 1 – 2 RWKC. Zdaniem Sądu, podstawy faktycznej do zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej nie mogła stanowić w realiach rozpoznawanej sprawy informacja władz [...], skoro informacja ta nie dotyczyła ani kontrahenta skarżącej, ani też przedłożonej przez nią faktury. Ponadto, w ocenie Sądu, nie można uzasadniać faktu rażącego odbiegania ceny deklarowanej przez skarżącą od cen na rynku [...], skoro porównuje się cenę zakupionego przez skarżącą istotnie uszkodzonego samochodu z cenami samochodów, które nie były uszkodzone. Również brak dowodu wpłaty bankowej nie może być oceniany jako przemawiający za fikcyjnością ceny wskazanej na rachunku, skoro brak jest zakazu rozliczeń gotówkowych. Zdaniem Sądu, takie działania organów celnych wskazują na naruszenie treści art. 31 ust. 2 lit. g) WKC. Ustalenie wartości celnej pojazdu metodą "ostatniej szansy" także było wadliwe, gdyż organy pominęły uszkodzenia pojazdu mające wpływ na jego wartość.
- 3.2. Od tego wyroku skargę kasacyjną do NSA wywiódł Dyrektor IC. Postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, w szczególności:
- – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 § 1 u.p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, mimo że postępowanie prowadzone przed organem celnym nie było dotknięte żadną z wad wskazanych przez Sąd, tj. nie naruszało przepisów postępowania zawartych w art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. poz. 60 ze zm., dalej: "Op") oraz art. 181a ust. 2 RWKC;
- – art. 181a RWKC oraz art. 31 WKC poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że nie wystąpiły przesłanki do zakwestionowania ceny transakcyjnej pojazdu oraz ustalenia jego wartości metodą "ostatniej szansy".
Zdaniem Dyrektora IC, Sąd błędnie przyjął, że zakwestionowanie wartości celnej samochodu nastąpiło na podstawie informacji [...] władz celnych, a w aktach sprawy brakuje dokumentu potwierdzającego zasadność kwestionowania wartości celnej importowanego samochodu. Zdaniem Dyrektora IC, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, wystąpiły podstawy do odstąpienia od wartości transakcyjnej, jako wartości celnej i wykorzystania do jej ustalenia zastępczych metod, o których mowa w art. 30 i 31 WKC.
3.3. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 lipca 2012 r. (sygn. akt I GSK 1253/11) uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. NSA nie zgodził się z oceną dokonaną przez WSA, że organ celny nie przeprowadził procedury określonej w art. 181a ust. 2 RWKC. Zauważył nadto, że wbrew stanowisku Sądu I instancji, w aktach administracyjnych znajdują się wydruki z opisem pojazdów wskazujące markę, rok produkcji i cenę. Dodał, że zakwestionowanie wartości celnej w realiach rozpoznawanej sprawy nie nastąpiło na podstawie informacji [...] organów celnych. Dyrektor IC w zaskarżonej decyzji nawet nie wspomina o informacji władz celnych [...]. Wątpliwości organu celnego wzbudziła wyłącznie wiarygodność przedłożonej przy zgłoszeniu celnym przez skarżącą faktury (opiewającej na kwotę [...] CHF) w zakresie wskazanej w niej ceny transakcyjnej, po uzyskaniu danych o cenach używanych samochodów na rynku [...], gdzie samochody podobne osiągały cenę 5200 CHF i wyższą. NSA zaznaczył, że o informacji władz celnych [...] mowa jest w decyzji organu I instancji. Jednakże, zważywszy na datę tej informacji ([...] lutego 2006 r.) i jej adresatów zwrócił uwagę, że pismo to miało za zadanie zwrócenie uwagi izb celnych w kraju na problem związany z zaniżaniem ceny nabywanych w [...] samochodów, a nie kwestionowanie faktury przedstawionej przez skarżącą. Zdaniem NSA, w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy do ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod przewidzianych w art. 30 oraz 31 WKC. Z zaskarżonej decyzji wyraźnie wynika nadto, że po określeniu wartości bazowej na poziomie 21.700 PLN dokonano jej pomniejszenia o kwoty wynikające z faktury za naprawę samochodu. Przedstawione przez skarżącą faktury zostały zaś uwzględnione. Skoro skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających poniesienie innych wydatków związanych z remontem przedmiotowego pojazdu, to brak było podstaw do uwzględnienia jej twierdzeń z tym związanych. W świetle przepisów art. 14 oraz art. 16 WKC, na skarżącej ciążył obowiązek udokumentowania wysokości kosztów naprawy samochodu w prowadzonym postępowaniu celnym.
4. W trakcie rozprawy poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku, skarżąca okazała umowę kupna – sprzedaży części samochodowych wraz z oświadczeniem A. M. o sprzedaży [...] września 2005 r. części do samochodu [...] za kwotę [...] zł. Skarżąca wystąpiła nadto o wznowienie postępowania celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
5. Z ustaleń faktycznych dokonanych przez organy celne w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca dokonała zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki [...] (rok produkcji [...]). Do zgłoszenia dołączyła między innymi rachunek z [...] sierpnia 2005 r. określający cenę sprzedaży na kwotę [...] CHF. Zgłoszenie celne zostało zweryfikowane przez Naczelnika UC w trybie art. 78 WKC. Z akt sprawy wynika, że organ celny sprawdził internetowe oferty sprzedaży porównywalnych samochodów na rynku [...]. Przyjął, że skarżąca znacznie zaniżyła deklarowaną wartość sprowadzonego ze [...] pojazdu. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania, Naczelnik UC ustalił wartość celną przedmiotowego pojazdu na kwotę [...] PLN. Uwzględnił przy tym dowody przedstawione przez skarżącą, potwierdzające poniesienie wydatków na remont pojazdu. Nie uznał za wiarygodne wyjaśnień skarżącej, z których wynika, że ponosiła ona także inne wydatki na remont uszkodzonego pojazdu, który sprowadziła do Polski ze [...]. Naczelnik UC nie uznał za wiarygodny dowód zakupu pojazdu za [...] CHF. Skarżąca twierdzi, że zadeklarowała wartość sprowadzonego ze [...] pojazdu w prawidłowej wysokości, odpowiadającej cenie jego nabycia. Przedstawiony przez nią dowód zakupu odzwierciedla rzeczywistość.
6. Podkreślenia na wstępie wymaga, że w wyniku uchylenia wyrokiem NSA z 5 lipca 2012 r. (I GSK 1253/11) wyroku Sądu I instancji z 11 maja 2011 r. (VIII SA/Wa 1174/10), ponownej kontroli WSA w Warszawie poddana została decyzja Dyrektora IC z [...] września 2010 r. W świetle art. 190 u.p.p.s.a, orzekający w niniejszej sprawie Sąd I instancji, będąc związanym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powołanym wyżej wyroku NSA, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Organy celne ustaliły bowiem w sposób wystarczający okoliczności faktyczne niniejszej sprawy. Prawidłowo ustaliły wartość celną pojazdu, którego importerem była skarżąca, stosując metodę "ostatniej szansy". Uwzględniły dowody przedstawione przez skarżącą, potwierdzające wydatki na remont pojazdu. W sposób uprawniony zastosowały przy tym procedurę, o której mowa w art. 181a ust. 2 WKC. Miały bowiem podstawy do powzięcia wątpliwości, o których mowa w ust. 1 powołanego przepisu. Podstawą do zakwestionowania wartości celnej przedmiotowego pojazdu stanowiła zaś przedłożona przez skarżącą w zgłoszeniu celnym faktura (opiewająca na kwotę [...] CHF), a nie informacja [...] organów celnych. Organy celne miały podstawy do wniosku, że skarżąca zaniżyła deklarowaną wartość celną przedmiotowego pojazdu Z akt sprawy wynika bowiem, że cena porównywalnych, używanych pojazdów na rynku szwajcarskim, wynosiła 5.200 CHF i więcej. Zgłoszenie celne samochodu osobowego marki [...] sprowadzonego do kraju przez skarżącą zostało prawidłowo zweryfikowane w trybie art. 78 WKC. Skutkiem zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z dowodu zakupu (faktury) była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 i art. 31 WKC. Skoro organy celne uwzględniły okoliczności zmniejszające wartość przedmiotowego pojazdu (uszkodzenia), o czym świadczy pomniejszenie kwoty bazowej (21.700 PLN) o wartość udokumentowanych wydatków skarżącej (między innymi), to znaczy, że zarzuty skarżącej w tym zakresie należy uznać za chybione. Skarżąca nie wykazała bowiem, że poniosła inne wydatki celem poprawy stanu technicznego pojazdu. Zgodnie zaś z przepisami art. 14 i art. 16 WKC, skarżąca powinna zadbać o to, aby udokumentować organom wysokość kosztów naprawy samochodu. Powyższe stanowisko Sądu jest zbieżne ze stanowiskiem NSA wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z 5 lipca 2012 r. (I GSK 1253/11) wydanego w niniejszej sprawie.
7. Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione lub oczywiście chybione. Przedmiotem skargi są decyzje ustalające wartość celną pojazdu, a nie określające niezaksięgowaną kwotę długu celnego. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 65 ust. 7 Prawa celnego. W sprawie znajdują zastosowanie przepisy WKC, zgodnie z art. 1 tego aktu. Zasadność zastosowania przez organy celne przepisów WKC w realiach niniejszej sprawy, potwierdził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. (I GSK 1253/11). Oczywiście chybiony jest zarzut naruszenia przez organy art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, gdyż przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie i nie był stosowany przez organy. Dyrektor IC nie powoływał się na wycenę szwajcarskiej administracji celnej w uzasadnieniu swojej decyzji. Wniosek skarżącej skierowany do Sądu o wznowienie postępowania celnego jest oczywiście chybiony, jako pozbawiony podstawy prawnej. Wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie ma także umowa zakupu części samochodowych za kwotę [...] PLN, gdyż dowodu tego skarżąca nie przedstawiła w trakcie postępowania celnego. Dowód ten skarżąca ujawniła dopiero w trakcie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie. Nie wystąpiły zatem podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) u.p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.