Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu S. Ż. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że wspólnie z żoną utrzymuje się z łącznego dochodu w wysokości [...] zł, z którego ponosi miesięczne wydatki na: opłaty za mieszkanie w tym energia, gaz i czynsz – [...] zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne [...] zł, podatki – [...] zł, leki – [...] zł, dojazdy na rehabilitację – [...] zł. Jako jedyny posiadany majątek wymienił mieszkanie [...] m² oraz samochód osobowy z 1999 r.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Zatem wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu referendarza lub sądu rozpoznającego wniosek.
Wniosek skarżącego dotyczy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą [...] zł (wpis od wniesionej skargi).
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych, bądź takich, które wprawdzie osiągają dochód jednakże jego wysokości pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że po stronie skarżącej nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim stwierdzić należy, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że posiadając stały dochód w wysokości [...] zł dla dwuosobowej rodziny, istotnie znajduje się w sytuacji uzasadniającej zastosowanie wobec niego tej instytucji. Nawet gdyby przyjąć, że skarżący ponosi miesięcznie wymienione we wniosku wydatki (nie udokumentowane zresztą) to i tak pozostała kwota pozwala na to, by partycypował on w pełnych kosztach sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i żony.
W związku z powyższym na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.