Uzasadnienie
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy J.K. podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Źródłem utrzymania małżonków są ich emerytury w wysokości 740 zł i 1156 zł (w załączeniu odcinki emerytur). Wnioskodawczyni podała, że wraz z mężem pozostaje pod stałą opieką lekarską i na ten cel przeznaczana jest większość posiadanych środków. Do tego dochodzą wydatki na bieżące utrzymanie tj. opłaty za energię, opał, okresowe remonty budynku mieszkalnego.
Za istotną okoliczność uzasadniającą przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni uznała konieczność pomagania niepracującej córce, której troje dzieci uczęszcza do szkół ponadgimnazjalnych, a także synowi, który jest jedyną osobą pracującą w swojej rodzinie. Jako jedyny majątek wymieniła drewniany dom, budynki gospodarcze oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2 ha, co do której wskazała, że nie jest uprawiana, gdyż jest to nieopłacalne.
W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Koszty sądowe zgodnie z art. 211 p.p.s.a obejmują opłaty i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 p.p.s.a). Na dzień rozpoznania przedmiotowego wniosku jedynymi kosztami do jakich zobowiązana jest wnioskodawczyni jest opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Dlatego też każda osoba wszczynającą postępowanie, bądź żądająca od Sądu podejmowania określonych czynności (w tym wypadu żądanie doręczenia uzasadnienia wyroku) powinna liczyć się z wydatkami na ten cel.
Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 p.p.s.a, dopiero gdy środki którymi dysponuje wnioskodawca okażą się niewystraczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta co do zasady jest stosowana wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie wykazana przez stronę sytuacja materialna w żadnym razie nie uniemożliwia jej uiszczenia 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej. Zasadnicze znaczenie ma to, iż wnioskodawczyni wraz z mężem posiada stały dochód z tytułu emerytury, który dla dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi 1.900 zł. Poza tym strona w żaden sposób nie wykazała, by przy konieczności ponoszenia wydatków na bieżące opłaty i leki nie była w stanie zaoszczędzić kwoty 100 zł.
Odnosząc się natomiast do podniesionej przez J. K. kwestii pomocy rodzinom córki i syna, stwierdzić należy, że jest to pomoc dobrowolna, nie wynikająca z obowiązku alimentacyjnego i z tego względu nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.