Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "SKO" lub "organ odwoławczy") decyzją z 9 lutego 2023 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania R. H. (dalej: "skarżący" lub "strona"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej także: "Prezydent" lub "organ I instancji") z 27 grudnia 2022r. przyznającą stronie dodatek do źródła ciepła wykorzystującego drewno kawałkowe w kwocie 1.000 zł.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Powołaną na wstępie decyzją z 27 grudnia 2022r. organ I instancji przyznał skarżącemu dodatek do źródła ciepła wykorzystującego drewno kawałkowe w kwocie 1.000 zł jednorazowo.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu 25.11.2022 roku uzyskał informację, że skarżący może spełniać warunki do uzyskania dodatku dla gospodarstw domowych, ale nie złożył stosownego wniosku o ten dodatek. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że gospodarstwo domowe wnioskodawcy znajduje się w budynku jednorodzinnym, gdzie głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe na drewno kawałkowe, który został zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 lub art. 27g ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, gospodarstwo domowe wnioskodawcy nie zostało objęte pomocą na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Organ I instancji wskazał, iż powyższe ustalenia wskazują, że zostały spełnione warunki wynikające z ustawy do przyznania skarżącemu dodatku dla gospodarstw domowych. Uwzględniając powyższe organ I instancji z urzędu przyznał skarżącemu dodatek dla gospodarstw domowych.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej zmianę i przyznanie świadczenia w postaci dodatku węglowego w kwocie 3.000 zł. Organowi I instancji zarzucił błędne ustalenie co do rodzaju stosowanego paliwa. Podniósł, iż głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym jest kocioł na paliwo stałe zasilane peletem drzewnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję przedstawiło na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.
Wskazało następnie, iż wnioskiem z dnia 31.10.2022 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o wypłatę dodatku węglowego. W dniu 19.12.2022 r. organ ten wydał decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu dodatku węglowego. Powyższe uzasadnił tym, że w dniu 25.11.2022 r. przeprowadził wywiad środowiskowy, podczas którego ustalił, że rodzajem stosowanych paliw jest drewno kawałkowe.
W związku z informacją wynikającą z wywiadu środowiskowego w dniu 25.11.2022 r., że rodzajem stosowanych paliw jest drewno kawałkowe organ z urzędu rozpoznał złożony wniosek na inne źródło ciepła.
Organ odwoławczy wskazał, iż materialnoprawną podstawę wydania niniejszej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967, dalej: "ustawa"). Przywołał następnie art. 24 ust. 25a, ust. 25b, art. 24 ust. 1 ustawy, po czym wskazał, iż z materiału dowodowego wynika, że organ I instancji, podczas przeprowadzonego w dniu w dniu 25.11.2022 r. wywiadu środowiskowego, uzyskał informację, iż skarżący w budynku, w którym mieszka: "Ma dwa źródła ogrzewania. Na dole jest kocioł na paliwo stałe, rodzaj paliwa to drewno. N górze jest kuchnia węglowa. Głównym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe. Mieszkanie wolnostojące, góra nie jest mieszkalna. Pan twierdzi, że wymaga remontu (nie ogrzewana)". Kolegium wskazało, iż skarżący podpisał uwagi pracownika przeprowadzającego wywiad środowiskowy, a więc nie wniósł żadnych zastrzeżeń do tych ustaleń.
Kolegium podniosło, że gospodarstwo domowe skarżącego znajduje się w budynku jednorodzinnym, w którym głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stale zasilany drewnem kawałkowym, co zostało ustalone podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Zatem organ słusznie uznał, że skarżący spełnia warunki do przyznania dodatku do źródeł ciepła wykorzystującego drewno kawałkowe. Na podstawie art. 24 ust. 11 pkt 2 ustawy dodatek dla gospodarstwa domowego wynosi 1000 złotych, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy, zasilane drewnem kawałkowym. Organ odwoławczy wskazał, iż powyższe ustalenia nie dawały podstaw do uwzględnienia odwołania.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. H., wnosząc o uchylenie decyzji Kolegium i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z uwagi na błędnie ustalony stan faktyczny.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż posiadany, przez niego piec marki [...] plus agro 20 KW jest piecem z zasobnikiem na biomasę niedrzewną w postaci sprasowanego pelletu z łupin orzecha o granulacji 6-8 mm, to jest główne źródło energii jakie wykorzystuje do ogrzania mieszkania. Takie źródło zostało również zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 roku o wspieraniu termomodemizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Drewno kawałkowe, które według pracowników MOPS błędnie określono jako główne źródło zasilania służy tylko i wyłącznie do palenia w kominku do rozpalenia zgaszonego pieca na pellet na dolnej kondygnacji, oraz do rozpalenia pieca węglowego znajdującego się na drugiej kondygnacji, oraz ogrzania warsztatu samochodowego, w którym znajduje się piec typu koza.
Skarżący podniósł, iż w dniu 25.11.2022 podczas wywiadu terenowego, przekonany był po rozmowie z pracownikiem, który słownie potwierdził, że w centralnej ewidencji emisyjności głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stale zasilane pelletem drzewnym, że podpisuje właśnie takie źródło zasilania. Nikt na etapie postępowania nie zajrzał do specyfikacji technicznej pieca, nie prosił o rachunki, nie zaglądał do pieca. Zdaniem skarżącego przyznanie dodatku na podstawie art. 24 ust. 11 pkt 2 ustawy jest niezgodne ze staniem rzeczywistym, dlatego skarżący wniósł o przyznanie dodatku na podstawie art. 24 ust. 11 pkt 1, co jest zgodne ze stanem faktycznym oraz przedstawionymi dowodami, tj. specyfikacją techniczną posiadanego pieca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 2022, poz. 2492), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji przyznającą skarżącemu dodatek do źródła ciepła wykorzystującego drewno kawałkowe w kwocie 1.000 zł. Kolegium podniosło, że z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że gospodarstwo domowe skarżącego znajduje się w budynku jednorodzinnym, w którym głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe zasilany drewnem kawałkowym. Tym samym za zasadne uznało przyznanie skarżącemu dodatku dla gospodarstwa domowego w kwocie 1.000 zł na podstawie art. 24 ust. 11 pkt 2 ustawy.
Skarżący natomiast kwestionuje wydane w sprawie decyzje argumentując, że organy błędnie ustaliły, że drewno kawałkowe jest głównym źródłem zasilania, albowiem posiadany przez skarżącego piec jest piecem z zasobnikiem na masę niedrzewną w postaci sprasowanego pelletu z łupin orzecha i jest to główne źródło energii wykorzystywane do ogrzania mieszkania.
Odnosząc się do tak zakreślanego przedmiotu sporu, wskazać należy, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967, zwanej także: "ustawą"). Sporem objęte jest to, czy w sprawie zastosowanie znajduje art. 24 ust. 11 pkt 2 ustawy, jak twierdzą orzekające w sprawie organy, czy też art. 24 ust. 11 pkt 1, jak twierdzi skarżący.
Wskazać zatem wypada, iż zgodnie z art. 24 ust. 11 pkt 1 ustawy dodatek dla gospodarstwa domowego wynosi 3.000 złotych - w przypadku gdy głównym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy, zasilane peletem drzewnym lub innym rodzajem biomasy, z wyłączeniem drewna kawałkowego, zaś w myśl art. 24 ust. 11 pkt 2 tej ustawy ww. dodatek wynosi 1.000 złotych - w przypadku gdy głównym źródłem ciepła jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy, zasilane drewnem kawałkowym.
Jak wskazano wyżej orzekające w niniejszej sprawie organy uznały, że głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym skarżącego jest kocioł na paliwo stałe, zasilany drewnem kawałkowym. Tymczasem z notatki służbowej z dnia 25 listopada 2022 r. nie wynika z sposób niewątpliwy, iż głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym skarżącego jest kocioł zasilany drewnem kawałkowym. Wskazano w niej bowiem, iż głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe – rodzaj paliwa drzewo. Analizując powyższy zapis w świetle art. 24 ust. 11 pkt 1 i pkt 2 ustawy w żadnym z tych przepisów nie wskazano rodzaju paliwa określonego jako "drzewo". Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż w sposób niewątpliwy został w sprawie ustalony rodzaj wykorzystywanego przez skarżącego paliwa.
Zauważyć wypada, iż brak jest konsekwencji w twierdzeniach skarżącego, który podpisał bez zastrzeżeń treść sporządzonej notatki służbowej, w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał, iż głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym jest kocioł na paliwo stałe zasilane peletem drzewnym, zaś w skardze wskazuje, że piec jest zasilany biomasą niedrzewną w postaci pelletu z łupin orzecha. Nie mniej jednak ocena, który przepis ma zastosowanie w sprawie wymaga precyzyjnego ustalenia jakim paliwem jest zasilany kocioł wykorzystywany przez skarżącego. Takich ustaleń w sprawie zabrakło.
W ocenie Sądu działanie organów obu instancji zostało dotknięte naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postępowania tak z urzędu, jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy nie sprostały wskazanym w art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz 77 § 1 k.p.a. obowiązkom.
Wydanie decyzji nastąpiło zatem z naruszeniem art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji winien w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, jakim paliwem jest zasilany kocioł wykorzystywany przez skarżącego. W przypadku bowiem potwierdzenia się argumentacji skargi i w świetle dołączonej do niej dokumentacji techniczno-ruchowej kotła [...], z której wynika, iż kocioł [...] plus AGRO, wskazywany przez skarżącego jako wykorzystywany w gospodarstwie domowym, jest przeznaczony do spalania biomasy niedrzewnej, należy rozważyć zasadność zastosowania w sprawie art. 24 ust. 11 pkt 1 ustawy, zgodnie z żądaniem skarżącego. Art. 24 ust. 11 pkt 1 ustawy wskazuje bowiem, iż wysokość dodatku dla gospodarstwa domowego wynosi 3.000 zł w przypadku zasilania kotła na paliwo stałe m.in. innym niż pelet drzewny rodzajem biomasy.
Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R., orzekając jak w wyroku.