Uzasadnienie
Pismem z [...] lutego 2012 r. M. K. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IS") z [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie.
W odpowiedzi na skargę (pismo z [...] marca 2012 r.) Dyrektor IS wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, iż postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego dotyczących poszczególnych kwestii (np. bezczynności organu), lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Dlatego też nie może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem działań lub zaniechań administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma ograniczony charakter, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 art. 3 u.p.p.s.a. stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z art. 3 § 3 u.p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 u.p.p.s.a. oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Dlatego też skarga, mocą której skarżący kwestionuje postanowienie Dyrektora IS z [...] stycznia 2012 r. wydane w trybie art. 37 § 1 k.p.a., podlega odrzuceniu. Postanowienie to nie kończy bowiem postępowania, ani też nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty. Na postanowienie organu administracji wydane w tym trybie nie służy zażalenie (por. art. 141 § 1 k.p.a.).
Sąd zauważa, iż wniesienie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia, przez osobę zainteresowaną, ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu (wyczerpanie środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 u.p.p.s.a.) i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. W wyroku z 24 maja 2001 r. (IV SA 572/99 publ. ONSA 2002/3/116) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro w kodeksie postępowania administracyjnego brak jest przepisu o dopuszczalności zaskarżenia tego postanowienia oznacza to, iż stronie nie przysługuje prawo podważania tego stanowiska (postanowienia) w trybie procesowym. Jest to zrozumiałe, jeśli się zważy, że niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia strona może wnieść do sądu skargę na bezczynność organu (gdyż spełnia warunek formalny określony w art. 37 § 1 k.p.a.) i w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a.
Z tych względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.